speaking out against Aung San Suu Kyi covering up Rohingya genocide, The Guildhall protest against "Freedom of the City Award", London, 8 May 2017

At the London School of Economic "Rule of Law Roundtable", 16 June 2012

Speaking on the Slow Burning Genocide of Rohingyas in Burma, with Professor Amartya Sen, Harvard University, Nov 2014

N. Ireland peace activist Mairead Maguire presenting Zarni with the Cultivation of Harmony Award on behalf of the Parliament of the World's Religions, Salt Lake City, USA 18 Oct 2015

Drafting the Oslo Communique calling for the end to Myanmar's Rohingya Genocide, Voksanaasen, Oslo, 27 May 2015

"National Traitor and Enemy of the State" for his opposition to Rohingya Genocide. Sun Rays, 16/9/17

World Buddhist Leaders Response to the Growing Ethnic Violence Against Muslims in Myanmar


December 5, 2012

In response to the recent ethnic violence against Muslims in Burma's Rakhine state, which has often been supported and perpetuated by the area's Buddhists, international Buddhist leaders have produced this statement, due to be published in Burmese newspapers this week:

To Our Brother and Sister Buddhists in Myanmar,

As world Buddhist leaders we send our lovingkindess and concern for the difficulties the people of Myanmar are faced with at this time. While it is a time of great positive change in Myanmar we are concerned about the growing ethnic violence and the targeting of Muslims in Rakhine State and the violence against Muslims and others across the country. The Burmese are a noble people, and Burmese Buddhists carry a long and profound history of upholding the Dharma.

We wish to reaffirm to the world and to support you in practicing the most fundamental Buddhist principles of non-harming, mutual respect and compassion.

These fundamental principles taught by the Buddha are at the core of Buddhist practice:

Buddhist teaching is based on the precepts of refraining from killing and causing harm.
Buddhist teaching is based on compassion and mutual care.
Buddhist teaching offers respect to all, regardless of class, caste, race or creed.

We are with you for courageously standing up for these Buddhist principles even when others would demonize or harm Muslims or other ethnic groups. It is only through mutual respect, harmony and tolerance that Myanmar can become a modern great nation benefiting all her people and a shining example to the world.

Whether you are a Sayadaw or young monk or nun, or whether you are a lay Buddhist, please, speak out, stand up, reaffirm these Buddhist truths, and support all in Myanmar with the compassion, dignity and respect offered by the Buddha.

We stand with you in the Dharma,

Ven. Thich Nhat Hanh
Nobel Peace Prize Nominee
Vietnam

Ven. Bhikkhu Bodhi
President Buddhist Global Relief
(world's foremost translator of the Pali Canon)
Sri Lanka/USA

Dr. AT Ariyaratne
Founder Nationwide Sarvodaya Movement
Ghandi Peace Prize Laureate
Sri Lanka

Ven. Chao Khun Raja Sumedhajahn
Elder, Ajahn Chah Monasteries
Wat Ratanavan, Thailand

Ven. Phra Paisal Visalo
Chair Buddhika Network Buddhism and Society
Thailand

Ven. Arjia Rinpoche VIII
Abbot Tibetan Mongolian Cultural Center
Mongolia/USA

Ven. Shodo Harada Roshi
Abbot Sogenji Rinzai Zen Monastery
Japan

Achariya Professor J Simmer Brown
Chairperson Buddhist Studies
Naropa Buddhist University
USA

Ven. Ajahn Amaro Mahathera
Abbot Amaravati Vihara
England

Ven. Hozan A Senauke
International Network of Engaged Buddhists
Worldwide

Younge Khachab Rinpoche VIII
Abbot Younge Drodul Ling
Canada

Ven. Sr. Thich Nu Chan Kong
President Plum Village Zen temples
France/Vietnam

Dr. Jack Kornfield Vipassana Achariya
Convener Western Buddhist Teachers Council
USA

Lama Surya Das
Dzogchen Foundation International
Vajrayana Tibet/USA

Ven. Zoketsu N. Fischer Soto Roshi
Fmr. Abbot largest Zen community in the West
USA/Japan

Tulku Sherdor Rinpoche
Director BI. Wisdom Institute
Canada

Professor Robert Tenzin C. Thurman
Center for Buddhist Studies
Columbia University
USA

HH the XIV Dalai Lama
Nobel Laureate
Tibet/India

Though not able to be reached in time to sign this letter, HH the Dalai Lama has publicly and repeatedly stated his concern about the Rohingya Muslims in Myanmar. He urges everyone to continue to practice non-violence and retain the religious harmony that is central to our ancient and revered culture.

Go to the original.

The Nation/Skynet, December 2012



Watch 2nd Leg here
Watch 3rd Leg here

ရုိဟင္ဂ်ာတို႔အေပၚ လူမ်ဳိးေရး အၾကမ္းဖက္မႈအား ၿမန္မာအစိုးရမွ အကြက္ခ် စီစဥ္ခဲ႔ေလသလား။

Policemen carry their weapons during fighting between Arakanese and Rohingya communities in Sittwe, Arakan state. (Reuters)
ေအာက္တုိဘာ၊ ၅ ၊ ၂၀၁၂
ေဆာင္းပါးရွင္ – ေမာင္ဇာနည္

ဒီႏွစ္ေႏြ၌ ၿမန္မာႏိုင္ငံ အေနာက္ပိုင္းတြင္ၿဖစ္ပြားခဲ႔ေသာ အဓိကရုဏ္း ကို ေလ့လာၾကည့္မည္ဆိုလ်ွင္ ၿမန္မာၿပည္ အစိုးရအား ရခိုင္ၿပည္နယ္ရွိ ဒုကၡသည္မ်ားကို ကိုင္တြယ္ပံုႏွင့္ပက္သက္၍ ေစာင့္ၾကည့္ၿခင္းခံေနရသည္။ ေနၿပည္ေတာ္ရွိ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အပါအ၀င္ ရခိုင္ၿပည္နယ္တြင္ ေရာက္ရွိေနေသာ ၿပည္တြင္းလံုၿခံဳေရး စစ္တပ္တို႔သည္ “လူသားဆန္မွဳ႕ ႏွင့္ လူသားအက်ဳိးၿပဳမွဳ႕” ဆိုသည္႔ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္အား အေပၚယံဟန္ၿပ လုပ္ေဆာင္ေနသည္ ဟု ႏိုင္ငံၿပင္ပ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား အထူးသၿဖင့္ အစၥလာမ္ႏိုင္ငံမ်ားမွ ဖိအားေပးလ်ွက္ရွိသည္။

ေနၿပည္ေတာ္ရွိ ၿပည္သူမ်ားအား ေရေပၚဆီ မမွန္မကန္ ထုတ္ၿပန္မွဳ႕မ်ား ထက္ ရွဳ႕ေထာင့္ေပါင္းစံုမွ ေလ႔ လာ ေတြ႔ရွိခ်က္မ်ားအရ ညမထြက္ရ အမိန႔္ေၾကာင့္ မေသရုံတမည္ ခက္ခဲစြာေနထိုင္ဒုကၡေရာက္ေနၾကေသာ ရိုဟင္ဂ်ာ လူမ်ဳိးတို႔ အား ပိုမို ဒုကၡေရာက္ေစမည္ ၿဖစ္ေၾကာင္း ရိုဟင္ဂ်ာ တို႔ က စိုးရိမ္လ်က္ရွိသည္။

လူမ်ဳိးေရးခြဲၿခားမွဳ႕ ႏွင့္ ဖိႏွိပ္ခံရမွဳ႕မ်ားေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔သည္ ၄င္းတို႔ ဘ၀တြင္ မည္သည့္အရာမ်ွ ဆံုးရွဳံးစရာ မက်န္သကဲ့သို႔ ခံစားေနရသည္။ သို႔ေသာ္ၿငားလည္း လူမ်ဳိးတုန္းသတ္ၿဖတ္မွဳ႕၊ လူသားအခ်င္းခ်င္းဖိႏွိပ္မွဳ႕ ႏွင့္ လူမ်ိဳးေရးခြဲၿခားမွဳမ်ားသည္ ၄င္းတို႔၏ ဘ၀မ်ားအား ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားတြင္ အက်ဥ္းခ်ထားသကဲ႔သို႔ မလြတ္ေၿမာက္ႏိုင္ေသာ ခရီးရွည္ၾကီး တစ္ခုပင္ၿဖစ္သည္။ ထို႔အၿပင္ အေမရိကန္ အမတ္ Derek Mitchell အား ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားႏွင့္ အတူတကြေနထိုင္ရန္မွာ မၿဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း တရား၀င္ ထပ္တလဲ လဲ ေၿပာ ၾကားခဲ႔ေသာ ရန္လိုသည့္ လူမ်ားစု ရခိုင္ မ်ား က ႐ိုဟင္ဂ်ာတို႕အား ၀ိုင္းရံလ်က္ရွိသည္။ အဆိုးရြားဆံုးမွာ မူကား အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံသည္ ၿမန္မာႏိုင္ငံမွ ထြက္ေၿပးေနရေသာ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္မ်ား အား ခိုလံွဳခြင့္ မေပးၿခင္းပင္ၿဖစ္သည္။

ရိုဟင္ဂ်ာ တို႔ ၏ ဘက္မွ ေလ႔လာ ၾကည္လ်ွင္ ဗုဒၶဘာသာ လူမ်ဳိးေရး အစြန္းေရာက္မ်ား၏ ဖိႏိွပ္မွဳ႕ ပင္လယ္ထဲတြင္ ေမ်ာေနၾကရေသာ ၄င္းတို႔ အတြက္မွာ မူကား ေနၿပည္ေတာ္ သမၼတရံုးအပါအ၀င္ အၿခားေသာ စံုစမ္းေရး အဖြဲ႕မ်ား၏ စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္မွဳ႕မ်ားသည္ ၄င္းတို႔အတြက္ ေနာက္ဆံုး ဆံၿခည္တစ္မ်ွင္ကဲ႔သို႔ပင္ၿဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ အေသအခ်ာ ေၿပာရမည္ ဆိုလ်ွင္ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔သည္ ထို စံုစမ္းမွဳ႕မ်ားအေပၚတြင္ ေမ်ွာ္လင့္ခ်က္မ်ားစြာထားလ်က္ ရွိသည္။ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ စံုစမ္းမွဳ႕မ်ား၏ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားသည္ တိုင္းၿပည္၏ လူမ်ဳိးေရးအရ ႏွင့္ ဘာသာေရးအရပါ အဖိႏွိပ္ခံရဆံုးေသာ ၄င္းတို႔၏ လမ္းဆံုး ေရာက္ေနမွဳ အေနအထားကို မီးေမာင္းထိုးၿပလိုက္သကဲ႔သို႔ၿဖစ္ၿပီး ၎တို႕ေမြးဖြားခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံ၊ ၎တို႕မ်ိဳးဆက္ေပါင္းမ်ားစြာ ေနထိုင္ခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံ (ၿမန္မာႏိုင္ငံ) ၏ တရား၀င္ ႏိုင္ငံသားၿဖစ္ေစေရး ၊ လူတန္းေစ့ လံုၿခံဳစြာ ေနထိုင္ႏိုင္ေစေရး ႏွင့္ ဥပေဒအရ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရး တို႕ရရွိရန္ တို႔အတြက္ လည္း အစပ်ဳိး လိုက္ၿခင္းပင္ၿဖစ္သည္။

ဤအေၿခအေနမ်ားအေပၚတြင္ ေနာက္ထပ္လည္း စိုးရိမ္ပူပန္မွဳ႕မ်ားနဲ႕ ဆက္လက္က်န္ရွိေနေသးပါ သည္ ။

ၿမန္မာႏိုင္ငံစစ္အစိုးရ အေနၿဖင့္ ယခုကဲ႔သို႔ မေသခ်ာ မရွင္းလင္းမွဳ႕မ်ား ရွိခဲ႔ေသာေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔သည္ လြန္စြာစိုးရိမ္ပူပန္ေနၾကပါသည္။

အေရးၾကံဳလာၿပီဆိုလ်ွင္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား အားလည္း အသံုးခ်ခံအေနၿဖင့္ ၿပဳ လုပ္ၿခင္းက စၿပီး နာဂစ္ ဆိုင္ကလုန္းေၾကာင့္ ဒုကၡေရာက္ေနေသာ ၿပည္သူႏွစ္သန္းေက်ာ္အား လူသားခ်င္းစာနာ ေထာက္ထားမွဳ႕ အကူအညီမ်ား အား ပိတ္ပင္သလို ၊ ၂၀၀၇ ေရႊ၀ါေရာင္ ေတာ္လွန္ေရးတြင္ ရဟန္းမ်ား ဆႏၵၿပမွဳ႕မ်ား ကဲ႔သို႔ေသာ အၿဖစ္အပ်က္မ်ား အေပၚတြင္ စစ္အစိုးရ၏ အကြက္က်က် လိမ္ၿခင္း၊ အမွန္အား မဟုတ္မမွန္ လုပ္ၾကံၿခင္း ၊ ၿပည္တြင္းၿပည္ပ အၿမင္မ်ား အေပၚတြင္ ဥပကၡာ ၿပဳၿခင္းတို႔ေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔သည္ လြန္စြာ ပူပန္လ်က္ရွိၾကသည္။

ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ သမိုင္းဆိုင္ရာ ေတြ႕ရွိေလ႕လာခ်က္မ်ားအရ ရိုဟင္ဂ်ာ ဓါးစာခံမ်ား (သို႔မဟုတ္) ၿမန္မာ့ အပယ္ခံမ်ား အတြက္မွာမူ ႏိုင္ငံတကာပူေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးကို ဟန္ၿပလုပ္ေဆာင္ေနေသာ ေနၿပည္ေတာ္ သမၼတရုံး သည္ ၿမန္မာႏိုင္ငံ၏ အဆိုးရြားဆံုးေသာ အဖိႏွိပ္ခံလူမ်ဳိးစုတို႔၏ အေၿခအေနကို ခ်က္ခ်င္း ဆိုသလို ကာကြယ္ေပးရန္ တာ၀န္ ရွိေၾကာင္း ႏွင့္ ရခိုင္လူမ်ဳိးတို႔၏ ဗုဒၶဘာသာအစြန္းေရာက္လူမ်ဳိးေရး ဘာသာေရးခြဲၿခား ခံေနၾကရေသာ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔ ရပ္တည္ မွဳ အား တရား၀င္ လူသိထင္ရွားေစရန္ ကုလသမဂၢ အကူအညီရယူၿပီး OIC ႏွင့္ US စံုစမ္းေရး အဖြဲ႔တို႔က ထုတ္ၿပန္ေပးရန္ၿဖစ္ပါသည္။

သို႔ေသာ္ၿငားလည္း ၿပည္တြင္းေနထိုင္သူ မ်ားက သမၼတသိန္းစိန္၏ စစ္အစိုးရသည္ လူမ်ဳိးေရး အဓိကရုဏ္း ႏွင့္ ယခုလက္ရွိ ၿဖစ္ပြားလ်က္ရွိေသာ လူမ်ဳိးေရးအစြန္းေရာက္ လူမ်ဳိးေၾကာက္ေရာဂါ တို႔ ၿဖစ္လာေစရန္ လုပ္ၾကံလွည့္ဖ်ားသည္ဟု သံသယရွိေနၾကသည္။

ရခိုင္လူမ်ဳိးဗုဒၶဘာသာမ်ား၊ ရဲမ်ား၊ ေဒသခံမ်က္ၿမင္သက္ေသမ်ား ႏွင့္ အဓိကရုဏ္း၏ သားေကာင္ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ား ႏွင့္ေတြ႕ဆံု စကားေၿပာခြင့္ရေသာ ၿမန္မာႏိုင္ငံ၏ လြတ္လပ္စြာေၿပာေရး ဆိုခြင့္ရွိသူမ်ားရဲ႕ မကြယ္မ၀ွက္တမ္း စံုစမ္းေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားသည္ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔ အေပၚ သံသယၿဖင့္ စြပ္စြဲ ေၿပာဆိုမွဳ႕မ်ားအတြက္ မဖံုးကြယ္ႏိုင္ေသာ တိက်ေသာ သက္ေသခိုင္မာမွဳ႕ အမွန္တရားပင္ၿဖစ္သည္။

သိန္းစိန္ အစိုးရ၏ ဤလူမ်ဳိးေရး အဓိကရုဏ္းအေပၚ တရား၀င္ ေၿပာၾကား ခ်က္မ်ားတြင္ ယခုထက္တိုင္ လူသိရွင္ၾကား မထုတ္ေဖာ္ဘဲ ထိန္ခ်န္လ်ွဳိ႕၀ွက္ခ်က္မ်ားသည္ ပိုမို ဆူပူမွဳ႕ၿဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းအရင္းမ်ားၿဖစ္သည္။

ပိုမိုဆိုးရြားသည္ကား NLD ပါတီ၀င္မ်ားႏွင့္ အတူသြားေရာက္ခဲ႔ေသာ အေမရိကန္ ခရီးစဥ္ အတြင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သည္ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ေမလ အတြင္းက ၿဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ဒီပဲယင္း အေရးအခင္းအေပၚ ေနၿပည္ေတာ္ရုံး၏ မဟုတ္မမွန္ ေဖာ္ၿပခ်က္မ်ားကိုသာ ထပ္တလဲလဲ ေၿပာၾကားခဲ့ၿပီး ယခုလက္ရွိ ရိုဟင္ဂ်ာဆန္႔က်င္ေရး အဓိကရုဏ္းအေပၚ တာ၀န္ရွိမွဳကိစၥသည္ “လ်ွိဳ႕၀ွက္ခ်က္” အၿဖစ္သာ က်န္ေနခဲ႔ေပသည္။

သူမသည္ ပို၍ သိသင့္ပါသည္။ အမွန္တကယ္တြင္ ကြ်န္ေတာ္၏ ႏို္င္ငံတြင္း ေလ့လာ သုေတသနၿပဳသူမ်ားဖက္မွ ေတြ႕ရွိတင္သြင္းေသာ အခ်က္အလက္မ်ားအရ (၁၉၆၂) တြင္ စစ္အစိုးရ အာဏာသိမ္းယူစဥ္ကတည္းက အဆိုးရြားဆံုးေသာ လူမ်ဳိးေရး-ဘာသာေရး အဓိကရုဏ္းမ်ားၿဖစ္လာေစရန္ ေနၿပည္ေတာ္ရုံးမွ တမင္တကာ အကြက္ဆင္ ၾကံေဆာင္ေနသည္ကို ေဖာ္ၿပလ်က္ရွိပါသည္။

အစကေနၿပန္ေၿပာင္းေလ့လာၾကည့္မည္ဆိုလ်ွင္ ၿပည္တြင္းသတင္းေထာက္မ်ားသည္ ေနၿပည္ေတာ္ရုံးသို႔ မကြယ္မ၀ွက္တမ္း ပြင့္လင္းစြာ ဘာေၾကာင့္ ရခိုင္-ရိုဟင္ဂ်ာ အေရးအခင္းၿဖစ္သလဲ ဘယ္လို စတင္ၿဖစ္ပြားသလဲဆိုတာေတြကို ေမးရမွာ ၿဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာအားၿဖင့္ ဇြန္လ (၄) ရက္ေန႔တြင္ Ministry of Borders affairs မွ ထုတ္ၿပန္သည့္ ၿမန္မာ့အလင္းသတင္းစာ၏ “ၿမန္မာႏိုင္ငံ ရခိုင္ၿပည္နယ္ရွိလက္ရွိအေၿခအေန” ဟူေသာ ေခါင္းစဥ္ၿဖင့္ ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာ၀င္ မသီတာေထြးအား မြတ္စလင္အမ်ဳိးသား သံုးဦးမွ မုဒိမ္းက်င့္သည္ဟူေသာ မေဖာ္ၿပအပ္သည္႔ သတင္းအားေဖာ္ၿပလိုက္ၿခင္းသည္ ေနာက္ငါးရက္ အၾကာတြင္ ရခိုင္ၿပည္နယ္တြင္း ၿပႆနာၿဖစ္ပြားေစရန္ အစပ်ဳိးေပးလိုက္ၿခင္းပင္ၿဖစ္သည္။

ေနာက္ဆက္တြဲၿဖစ္ရပ္မွာမူ ၿမန္မာၿပည္ အေနာက္ပိုင္းတြင္ ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာမ်ားက ေဒသခံမဟုတ္သည့္ ဘာသာေရးကိစၥၿဖင့္လာေရာက္ေသာ မြတ္စလင္ ခရီးသြားဆယ္ေယာက္အား ဘတ္စကားေပၚမွ ဆြဲခ်ကာ ေန႔ခင္းေၾကာင္ေတာင္ အခ်ိန္၌ မေသမခ်င္း ရိုက္သတ္လိုက္ၿခင္းပင္ၿဖစ္သည္။

ကြဲၿပားစြာေတြ႔ရွိခ်က္မ်ား အရ မသီတာေထြး အသတ္ခံရေသာကိုယ္ခႏၶာတြင္ မုဒိမ္းမွဳ႕က်ဴးလြန္ထားၿခင္း တစ္စံုတစ္ရာ မရွိေၾကာင္းနဲ႕ မုဒိမ္းမွဳ႕ေၿမာက္ေၾကာင္း အတင္းအဓမၼ လက္မွတ္ ထိုးခိုင္းၿခင္းသာၿဖစ္ေၾကာင္း အစိုးရ မွဳ႕ခင္းဆရာ၀န္က ကြ်န္ေတာ့္ သုေတသနၿပဳ သူမ်ားထဲမွ တစ္ဦးကို ေၿပာၾကားခဲ့ပါသည္။

ၿမန္မာ့ ၿပန္ၾကားေရး ၀န္ၾကီးဌာန သည္ ဘာေၾကာင့္ တရားခံသံုးေယာက္ကို မြတ္စ္လင္မ္မ်ားဟု မဟုတ္မမွန္ ေရးသားေဖာ္ၿပၿပီး အမွန္တကယ္တမ္းတြင္ တရားခံ ထက္ထက္ဆိုသူမွာ ဗုဒၶဘာသာၿဖစ္ေနသည္ကို ဘာေၾကာင့္မေဖာ္ၿပခဲ့တာပါလဲ ?

ေနာက္ထပ္ၿပီးေတာ့လည္း မသီတာေထြးသည္ အသတ္မခံရခင္နဲ႔ပစၥည္းမ်ားလုယက္မခံရခင္မွာ မုဒိမ္းက်င့္ခံရပါတယ္လို႔ ထင္ထင္ရွားရွားမွားယြင္းစြာေဖာ္ၿပခဲ႕တဲ႔ ဒီ မွားယြင္းေသာေဆးစစ္ခ်က္ကို လည္း ဘာေၾကာင့္ေဖာ္ၿပရတာလဲ?

မုဒိမ္းမွဳ႕ဆိုသည္မွာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတိုင္းတြင္ၿဖစ္ေနက်ၿဖစ္ေသာ အလြန္ဆိုး၀ါးေသာ ရာဇ၀တ္မွဳၿဖစ္ပါသည္။ ၿမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမွာေတာ့ ရာဇ၀တ္မွဳ႕ အားလံုးထဲမွာ ဒီမုဒိမ္းမွဳ႕ဆိုတာ အဆိုး၀ါးဆံုးေသာ ရာဇ၀တ္မွဳ႕ပါ။ မုဒိမ္းမွဳ႕ က်ဴးလြန္သူသည္ အၿမဲတမ္းအၿပစ္တင္ခံေနရေပသည္။ တစ္ခါေထာင္က်ၿပီဆိုသည္ႏွင့္ အၿခားေထာင္သားမ်ားက ထို မုဒိမ္းမွဳ႕ က်ဴးလြန္သူအား အၿမဲတမ္းရန္ရွာ အႏိုင္က်င့္ေနေပေတာ့သည္။

၄င္းအၿပင္္ “မြတ္စ္လင္မ္ အမ်ဳိးသားသံုးဦးမွ ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာ အမ်ိဳးသမီးအား မုဒိမ္းက်င့္ၿခင္း ” ဆုိေသာ ေခါင္းစဥ္ၿဖင့္ ေသခ်ာစြာ စံုစမ္းထားၿခင္းမရွိေသာ သတင္းအား အဂၤလိပ္၊ၿမန္မာ ႏွစ္ဘာသာၿဖင္႔ ဇြန္လ (၄)ရက္ေန႔ထုတ္ သတင္းစာမ်ားတြင္ တရား၀င္ ထုတ္ၿပန္ေၾကၿငာလိုက္သည္႔ ၿပန္ၾကားေရး၀န္ၾကီးဌာန၏ ေနာက္ကြယ္တြင္ ဘာအက်ဳိးအၿမတ္မ်ား ရွိမည္လဲ?

ပို၍ဆက္စပ္ ေလ႔လာလိုက္ေသာအခါ တရားခံ ထက္ထက္တစ္ေယာက္ သူ႕၏ အမွဳ႕စစ္မည့္ရက္ကို ေစာင့္ဆိုင္းေနစဥ္အတြင္း အခ်ဳပ္ခန္း၌ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အဆံုးစီရင္ သတ္ေသသြားပါသည္ဟု ၿမန္မာ အာဏာပိုင္မ်ားက ေၾကၿငာခဲ႕ပါသည္။ ၿမန္မာႏိုင္ငံအက်ဥ္းေထာင္မ်ားနဲ႔ အခ်ဳပ္ခန္းမ်ားသည္ လူတစ္ေယာက္ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ သတ္ေသရေလာက္ေအာင္ အေနအထားေတြမရွိပါဘူး။ ဟိုးအရင္ ႏိုင္ငံေရးမွဳ႕နဲ႔ေထာင္က်ဖူးတဲ႕ ေထာင္သား ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာတို႔က ေထာင္သံတိုင္ေနာက္မွာ ကိုယ္႔ကိုယ္ကိုယ္ ေသေၾကာင္းၾကံတယ္ဆိုတာ မၿဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ထြက္ဆိုေပးၾကပါလိမ့္မည္။

သမၼတ သိန္းစိန္အစိုးရသည္ ရိုဟင္ဂ်ာ-ရခိုင္ အေရးအခင္း စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအတြင္း ေက်ာ္ၾကားေသာ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ အသိပညာရွင္ အတတ္ပညာရွင္ မ်ားပါ၀င္ေသာ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႔ဖြဲ႔ေပးၿပီး သံုးရက္အၾကာတြင္ ထက္ထက္၏ အမ်ဳိးသမီးအေလာင္းအား ေရတြင္းထဲ၌ ေတြ႔ရွိရေလသည္။ သူမသည္ ေရတြင္းထဲသို႔ မေတာ္တဆ ၿပဳတ္က်ၿပီး ေရနစ္ ခဲ႔ေလသလား ဒါမွမဟုတ္ အၿခားလိမ္လည္မွဳ႕တစ္ခုခုမ်ား ရွိေလမလား ?

ေနာက္ထပ္၍ ဌာနဆိုင္ရာေၿပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူမ်ား၏ တရား၀င္ေၿပာၾကားခ်က္မ်ားအရ ယခုကဲ့သို႔ ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာ အစြန္းေရာက္မ်ားရဲ႕ ဘာသာေရးခရီးမွ ၿပန္လာေသာ မြတ္စလင္မ္ (၁၀)ဦးအား ဇြန္လ (၃) ရက္ေန႔တြင္ ရိုက္သတ္လိုက္ေသာၿဖစ္ရပ္သည္ ေမလ (၂၈)တြင္ ရခိုင္အမ်ဳိးသမီးအား မုဒိမ္းက်င့္သတ္ၿဖတ္မွဳ႕အတြက္ ကလဲ့စားေခ်လိုက္ၿခင္းၿဖစ္သည္ ဟု ေၿပာၾကားခဲ့ပါသည္။

ၿမန္မာၿပည္ ေရာက္ ေလ့လာစံုစမ္းသူမ်ားရဲ႕ ေဒသခံ မ်က္ၿမင္သက္ေသမ်ားအေပၚ ေတြ႕ဆံုေမးၿမန္းခ်က္မ်ားအရ ဇြန္လ (၃) ရက္ေန႔တြင္ လမ္းခရီးတစ္ေလ်ွာက္ ခရီးသြားဘတ္စ္ကား စုစုေပါင္း ေၿခာက္စီးရွိေၾကာင္းသိရွိရပါသည္။ ၄င္းၿပင္ ၿမန္မာ့သတင္းအဖြဲ႕၏ ဇြန္လ (၄)ရက္ေန႔တြင္ ၿမန္မာ့အလင္းသတင္းစာတြင္ လူေပါင္း (၃၀၀)က တိုက္ခိုက္သည္ဆိုသည့္ ခန္႔မွန္းေဖာ္ၿပခ်က္အရ မည့္သည့္ ဘတ္စ္ကားအား အၾကမ္းဖက္မည္ဆိုသည္ ကို အတိအက် သိရွိပံုရပါသည္။

မၾကာေသးမီက ကြ်န္ေတာ္ ၿမန္မာၿပည္သို႔ စာတစ္ေစာင္ေပးပို႔ခဲ႔ပါေသးတယ္။ ဒီလူဆယ္ေယာက္ကို သတ္တဲ့သူေတြကို ဘာ့ေၾကာင့္ မဖမ္းရသလဲ ၊ ဖမ္းဖို႔ မၾကိဳးစားရသလဲလို႔လဲ ေမးခဲ့ပါတယ္။ ၿပည္တြင္း အာဏာပိုင္မ်ားက ရခိုင္မ်ားက ရဲေတြရဲ႕ စံုစမ္းစစ္ေဆးမွဳ႕မွန္သမ်ွမွာ ပူးေပါင္းပါ၀င္ဖို႔ ၿငင္းဆန္ခဲ႔ပါတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒီအၿပစ္မဲ႔ေသာ လူဆယ္ေယာက္ အား သတ္ၿဖတ္မွဳ႕ ပါ၀င္ပါတယ္လို႔ မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ကမ်ွ သတင္းေပးေဖာ္ထုတ္ေၿပာၾကားလိမ့္မွာ မဟုတ္ေၾကာင္းလည္း သိလိုက္ရပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ဒီေအာင္ၿမင္ေနတဲ႔ ၿမန္မာႏိုင္ငံ စစ္အစိုးရသည္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ားကို ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်စဥ္က ဘာမ်က္ၿမင္သက္ေသမွ မလိုခဲ႔ပါဘူး။ အစိုးရအေနၿဖင့္ သမရိုးက်မဟုတ္ေသာ အၿဖစ္အပ်က္မ်ားကိုေတာင္ ေစာင့္ၾကည့္ၿခင္း၊ ဓါတ္ပံုရိုက္ၿခင္း ၊ ဗြီဒီယိုရိုက္ၿခင္းေတြဆိုတာ လုပ္ေနၾကပါ။ (၂၀၀၅) ခုႏွစ္နဲ႕ (၂၀၀၆) ခုႏွစ္တြင္ ကြ်န္ေတာ္ ရန္ကုန္နဲ႕မႏၱေလးတြင္ စစ္အစိုးရ၏ ဧည့္သည္ အၿဖစ္ေရာက္ရွိစဥ္က နံနက္တိုင္း လူငယ္ပိုင္း စံုေထာက္မ်ားသည္ လြယ္အိတ္္မ်ားတြင္ ဒီဂ်စ္တယ္ကင္မရာမ်ားထည့္၍ ေစ်းမ်ား ၊ ကားမွတ္တိုင္မ်ား ရထားဘူတာရံုမ်ား ႏွင့္ အၿခားရာဇ၀တ္မွဳ႕ ၿဖစ္ပြားႏိုင္ရာေနရာမ်ားကို အသီးသီးထြက္ခြာသြားတာကို ကြ်န္ေတာ္ ကိုယ္တိုင္ ၿမင္ခဲ့ပါတယ္။

အာဏာပိုင္မ်ားက ဇြန္လ (၃) ရက္ေန႔ ေန႔ခင္းေၾကာင္ေတာင္ လမ္းေပၚမွာ လူေတြကို ရိုက္သတ္ေနတာကို ရဲေတြနဲ႕ စံုေထာက္ေတြ အေသအခ်ာ မွတ္တမ္းတင္ ဓါတ္ပံုရိုက္ဖို႔ အေၿခအေနေတြ ရွိေနပါလ်က္ အာဏာပိုင္မ်ားက ဘာေၾကာင့္ ဓါတ္ပံုသက္ေသ ဒါမွမဟုတ္ ဗြီဒီယိုမွတ္တမ္း တစ္ခု မွ မရွိရတာလဲ ? တရားခံေတြကို အဲ့ဒီ့ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ ကင္မရာေတြ ဗြီဒီယိုေတြက ေန တဆင့္ ခ်က္ခ်င္းေၿခရာခံ ဖမ္းမိႏိုင္ေၿခအမ်ားဆံုးပါ။

ေနၿပည္ေတာ္ရုံးရဲ႕ တရား၀င္ ထုတ္ၿပန္ခ်က္ေတြကို ၾကည့္မည္ဆိုလ်ွင္ စစ္အစိုးရဟာ တရားမ်ွတမွဳ႕ကို လံုး၀မလိုလားသည္မွာ အၾကမ္းဖက္ခံရေသာ မြတ္စ္လင္မ္မ်ားရဲ႕အေၿခအေနကို တိုင္းတာၿခင္းၿဖင့္ သိရွိႏိုင္ပါသည္။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရသည္ ဒီလူမ်ဳိးေရး အဓိကရုဏ္း ကို စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ဖို႔ ၾကိဳးစားေသာ ၄င္းတို႔၏ Riot Inquiry Commission ရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ခ်က္မ်ားကိုေတာင္ လ်စ္လ်ဴရွဳ႕ လ်က္ရွိသည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕မွာ က်င္းပတဲ႔ ကုလသမဂၢအစည္းအေ၀းတြင္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က သူ၏ သမၼတရုံး အရာရွိမ်ားသည္ မည္မ်ွ ခိုင္မာ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရေၾကာင္းႏွင့္ ထို စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႔တြင္ လူမ်ဳိးေပါင္းစံုၿဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားေၾကာင္းကိုလည္း ဟန္ၿပ ေၿပာ ဆိုခဲ႔သည္။

ထို Commission ရဲ႕အနီးကပ္ စံုစမ္းေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားအရ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔အေပၚတြင္ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးအတြက္ ၿမန္မာႏိုင္ငံ အေနာက္ပိုင္းတြင္ လံုၿခံဳေရး အင္အား အကန္႔အသတ္မရွိ တိုးခ်ဲ႕ထားရွိဖို႔ Commission ရဲ႕ေတာင္းဆိုမွဳ႕ကိုလည္း အစိုးရမွ ပ်က္ကြက္လ်က္ရွိပါတယ္။ ဒါ့အၿပင္ အစိုးရသည္ ရခိုင္မ်ား ႏွင့္ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔ အေပၚတြင္ တာ၀န္ပ်က္ကြက္လ်က္ရွိၿပီး ရခိုင္အမ်ဳိးသမီး အား မုဒိမ္းက်င့္လူသတ္သည္ဟု စြပ္စြဲထားေသာ က်န္ရွိေနေသးတဲ႔ အခ်ဳပ္က်ေနေသာ မြတ္စ္လင္မ္ အမ်ဳိးသားႏွစ္ဦးအေၾကာင္းကိုလည္း ထိန္ခ်န္ထားပါတယ္။

အစိုးရသည္ ေနၿပည္ေတာ္မွ ေန၍ လံုၿခံဳေရးအင္အားမ်ားတိုးခ်ဲ႕ရမည့္အစား ၿမန္မာႏိုင္ငံအေနာက္ပိုင္းမွ အဓိကရုဏ္းအား ကရင္ၿပည္နယ္ ဖားအံၿမိဳ႕အပါအ၀င္ အၿခားေသာ ၿမိဳ႕မ်ားသို႔ ၿပန္ႏွ႔ံေစၿခင္းအားၿဖင့္လည္း ႏို၀င္ဘာလ ၄င္း၏ အမွဳ႕ပိတ္ရက္မတိုင္မီ အေၿခအေနကို ပိုမို ရွဳပ္ေထြးခက္ခဲသြားေစသည္။

သိန္းစိန္အစိုးရသည္ ၄င္း၏ တရား၀င္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမွဳ႕ေကာ္မရွင္ သည္ ၿမန္မာႏိုင္ငံ အေနာက္ပိုင္းတြင္ၿဖစ္ပြားလ်က္ရွိေသာ လူမ်ဳိးေရး အဓိကရုဏ္း၏ ဇစ္ၿမစ္ အေၾကာင္းအရင္းကို ၿပင္းၿပင္းထန္ထန္ စံုစမ္းမွဳ ၿပဳရန္ အဆံုးအၿဖစ္ ေပးသည့္အသြင္ ေဆာင္လ်က္ရွိသည္။ ေဒသတြင္းေရာက္ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕၀င္မ်ား အေနၿဖင့္ သမၼတ သိန္းစိန္ အစိုးရ၏ တကယ္ၿဖစ္ရပ္မွန္ ဒုႏွင့္ေဒးကိစၥရပ္မ်ားကို တူးဆြ ေဖာ္ထုတ္ရုံသာမက ဘယ္လို မဟုတ္မမွန္လုပ္တယ္ဆိုတာကိုလည္း ေဖာ္ထုတ္လ်က္ရွိသည္။

ပိုၿပီး အေသးစိတ္ေၿပာရမယ္ဆိုရင္ အစိုးရသည္ ၿပည္တြင္းေရာ ၿပည္ပက ပါ တိုက္ရိုက္ ပါ၀င္ စြက္ဖက္တာကို မလိုလားပါဘူး။ တနည္းဆိုလ်ွင္ ရိုဟင္ဂ်ာေထာင္နဲ႔ခ်ီ အႏိုင္က်င့္ခံေနရတာေတြ ၊ ရိုဟင္ဂ်ာေတြေနထိုင္ရာ အိမ္ေတြကို မီးရွဳိ႕ေနတာေတြကို လံုၿခံဳေရးရွိလ်က္နဲ႔ သိသိၾကီး လုပ္ခြင့္ၿပဳရုံမ်ွမက ၊ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔အေပၚ ပစ္မွတ္ထားတဲ႔ ဒီ အဓိကရုဏ္းမီးကိုလည္း ေမႊးေပးေနၿခင္းလည္း ၿဖစ္သည္။

အစိုးရ အဖြဲ႔၀င္တစ္ေယာက္ က ကြ်န္ေတာ့္ကို ယခုလို တရား၀င္ေၿပာခဲ့ပါတယ္ ။ “အေရးအၾကီးဆံုးကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဘာ မြတ္စ္ကို မွ မလိုခ်င္တာပါ၊ ဒါေပမယ့္ အားလံုးကို သတ္ဖို႔ဆိုတာလည္း မၿဖစ္ႏိုင္ေသးဘူး” လို႔ ၄င္းက ေၿပာခဲ့ပါတယ္။ ဒါဆိုရင္ ေနၿပည္ေတာ္ အစိုးရအေနၿဖင့္ မလိုလားေသာ ရိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စ္လင္မ်ားကို ရွင္းလင္း သုတ္သင္ရန္ ရခိုင္အစြန္းေရာက္မ်ားကို တရား၀င္ တာ၀န္ၾကီး ေပးလိုက္ၿပီလား?

တိုင္းၿပည္၏ ႏိုင္ငံေရးေၿပာင္းလဲစဥ္ ကာလအတြင္း ဆုိး၀ါးေသာ လူမ်ဳိးေရးအဓိကရုဏ္း ဘယ္လိုၿဖစ္တယ္ ဘာေၾကာင့္ၿဖစ္လာတယ္ဆိုတာ မည္မ်ွပင္ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေတြ႕ရွိခ်က္ရွိရွိ OIC ႏွင့္ ၿမန္မာ့ Presidential Riot Inqurity Commission တို႔သည္ ၿမန္မာအစိုးရအေနၿဖင့္ ႏိုင္ငံတကာစံုေထာက္မ်ားနဲ ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္ လိုေၾကာင္း လိုလိုလားလားေတာင္းဆိုသင့္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္၍ သူတို႔ အေနၿဖင့္ သမၼတ သိန္းစိန္ အစိုးရ သည္ ထို စံုစမ္းေလ႔လာသူမ်ားအေပၚတြင္ လံုၿခံဳေရး အၿပည့္အ၀ခ်ထားရန္ ၊ အထူးသၿဖင့္ ဗမာ ေဒသခံတို႔အေနၿဖင့္ ၊ ေဒသခံ ရခိုင္မ်ားႏွင့္ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ား အား တန္းတူညီမ်ွ လံုၿခံဳေရးထားရွိၿပီး အင္တာဗ်ဴးေတြ႔ဆံုမွဳ႕ၿပဳလုပ္ရန္ ႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာ အေထာက္အထား သက္ေသ စာရြက္စာတမ္းမ်ားကိုလည္း စနစ္တက် ထိန္းသိမ္းထားရန္တို႔အတြက္လည္း ေဖာ္ၿပသင့္ပါတယ္။

ယခုအခါတြင္မူကား ႏိုင္ငံေရးအေရၿခံဳ စစ္အစိုးရႏွင့္ လူမ်ဳိးေရးခြဲၿခားမွဳ႕ အစြန္းေရာက္ အၾကမ္းဖက္ လုပ္ရပ္မ်ားလက္တြင္းမွာ ကမၻာၾကီး က ပါ သူတို႔ ကို အမွန္တကယ္ စြန္႔ပစ္သြားသလားဟု ခံစားေနၾကရရွာေသာ ရိုဟင္ဂ်ာ တို႔ အတြက္ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို တားဆီးပိတ္ပင္ေနေသာ ဗမာ့လူ႔အဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ အစိုးရတို႔သည္ အမ်ား၏ အာရုံစိုက္ၿခင္းကို ခံေနရေပသည္။ အကယ္၍သာ စံုေထာက္မ်ားက ေမ်ွာ္လင့္ခ်က္မဲ႔လ်က္ရွိေသာ အိမ္ေၿခမဲ႔ေနေသာ အၾကီးအက်ယ္ လူမ်ဳိးေရး အၾကမ္းဖက္မွဳ႕တို႔ၿဖင့္ရင္ဆိုင္မွဳ႕ေနၾကရေသာ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔၏ အေၿခအေနမ်ားကို ေတြ႔ရွိေဖာ္ထုတ္ေပးမည္ဆိုပါက ေကာ္မရွင္မ်ား မစ္ရွင္မ်ား ၏ မွန္ကန္ထိမိေသာ စံုစမ္းမွဳ႕မ်ားသည္ ကမာၻ႔ လူနည္းစု အဖိႏွိပ္ခံ လူတန္းစားတို႔အတြက္ ေမ်ွာ္လင့္ခ်က္ေရာင္ၿခည္သန္းေသာ ခရီးရွည္ၾကီးတစ္ခုပင္ၿဖစ္သည္။

DVB မွ ေဆာင္းပါးကို M-Media မွ စီေလ်ာ္ေအာင္ဘာသာျပန္ဆို တင္ျပပါသည္။

ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္းႏွင့္အင္တာဗ်ဴး


“ေလာေလာဆယ္ လူေတြသိေနၾကတာက ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ ကို ႏွင္ဖို႔ေလာက္ပဲေျပာေနၾကေပမဲ့ သူတို႔က ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏုိင္ငံအတြက္ အဓိကအႏၱရာယ္မဟုတ္ဘူး။ တကယ္တုိင္း ျပည္မွာ အႏၱရာယ္ရွိတာက တ႐ုတ္ျပည္ႀကီးရဲ႕ အက်ိဳးစီး ပြားေတြက ကၽြန္ေတာ္တို႔ အထက္ဗမာျပည္ႀကီးကိုမ်ိဳ လိုက္တာ။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ တစ္ခ်ိန္တုန္းက ခ်ဳပ္ထားတဲ့ စီးပြားေရးစာခ်ဳပ္ေတြက ျပည္သူကို မတရားခ်ဳပ္ျခယ္တဲ့၊ ျပည္သူကို မတရား သတ္တဲ့ အစိုးရက လုပ္ခဲ့တာဆိုေတာ့ အဲဒီစာခ်ဳပ္ေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ကပန္သံုးသပ္ၿပီးေတာ့၊ စိစစ္ၿပီးေတာ့ ျပင္သင့္တာေတြကို ျပင္ဖို႔လိုလိမ့္မယ္နဲ႔တူ တယ္။ မဟုတ္ရင္ေတာ့ ျပည္သူက ေက်ာေကာ့ေနေအာင္ ခံရလိမ့္မယ္” 
ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္းႏွင့္ေဒါက္တာဇာနည္အင္တာဗ်ဴး, 28 Nov 2012 

လက္ရွိျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေနသည့္ပံုစံ၊ အေရွ႕အေနာက္အင္အားႀကီးႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ဆက္ဆံ ေရး၊ မၿငိမ္းခ်မ္းေသးေသာ ျမန္မာျပည္ေျမာက္ပိုင္းကိစၥ၊ စိုးရိမ္စရာ ရခိုင္ျပည္နယ္အေရးအစရွိသည္ တို႔ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္းက ျမန္မာ့ အေရးေ၀ဖန္သံုးသပ္သူ ေဒါက္တာဇာနည္ကိုအင္တာဗ်ဴး ထားပါသည္။ ေဒါက္တာဇာနည္သည္ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံ London School of Economics and Political Science မွ visiting သုေတသီတစ္ဦးၿပီး ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးအခင္းအက်င္း၊ လူ႔အခြင့္အေရး၊ တိုင္းရင္းသားေရး ရာတို႔ႏွင့္ ပတ္သက္လာပါကျပတ္ျပတ္သားသား၊ ဒိုးဒိုးေဒါက္ေဒါက္၊ စူးစူးရွရွ ေ၀ဖန္သံုးသပ္သူတစ္ဦးအျဖစ္ လူသိမ်ားသူျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံတကာမီဒီယာမ်ားတြင္လည္း ၄င္း၏အေတြးအျမင္၊ သံုးသပ္ခ်က္မ်ားကိုေရး သားေနသူတစ္ဦးလည္းျဖစ္သည္။ Free Burma Coalition ကို တည္ေထာင္ခဲ့သည့္ ေဒါက္တာဇာနည္ (maungzarni.com) သည္ စစ္အစိုးရႏွင့္ထိေတြ႕ဆက္ဆံၾကရန္ အစဥ္တစိုက္အေရးဆိုခဲ့သူအနည္းစုထဲ တြင္ပါ၀င္ၿပီး သူကိုယ္တိုင္ကလည္း ၂၀၀၄ ခုႏွစ္မွ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ အေစာပိုင္းကာလအထိ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕ဆက္ဆံခဲ့သူျဖစ္ သည္။ "Knowledge, Control and Power: The Politics of Military Rule in Burma Under General Ne Win (1962-88)." စာတမ္းျဖင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရွိ Wisconsin တကၠသိုလ္မွ ေဒါက္တာဘြဲ႕ရရွိခဲ့သည့္ ေဒါက္တာဇာနည္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း လူမ်ိဳးေရးစိတ္ဓာတ္ ျပင္းထန္ေနသည့္အေပၚ အေတာ္ကိုစိုးရိမ္သူတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းတြင္ ျမန္မာမ်ား အကဲ့ရဲ႕မခံရေစေရး မည္သို႔လုပ္သင့္သည္ကို ယခုအင္တာဗ်ဴး၌ အႀကံျပဳေဆြးေႏြးထားပါသည္။ 

MAWKUN: လက္ရွိျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးအခင္းအက်င္းကို ဘယ္လိုသံုးသပ္ခ်င္လဲ။ 

Dr. Zarni: ၿခံဳၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ေရွ႕ဆက္သြားဖို႔ အလားအလာေတာ့ရွိတယ္။ ေနာက္ဆုတ္ဖို႔ကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး ခက္သြားမယ္။ တပ္ထဲကေခါင္းေဆာင္ေတြကလည္း သေဘာေပါက္မွာေပါ့ - ေနာက္ျပန္ သြားလို႔မရဘူးဆိုတာ။ ဘာလို႔လဲ ဆိုေတာ့ စစ္တပ္က အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တာ ရာစုႏွစ္တစ္၀က္မွာ တိုင္းျပည္ဟာ ခၽြတ္ၿခံဳက်သြားခဲ့တယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကအျပင္ကေနၿပီး မေကာင္းတဲ့စိတ္နဲ႔ေျပာတာမဟုတ္ဘူး။ (ျပည္ေထာင္စု) ၀န္ႀကီးဦးစိုးသိန္းတို႔ နယူးေယာက္မွာ ေျပာတဲ့ဟာကိုၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဗမာျပည္မွာ ေကာင္းတာဘာမွမရွိေတာ့ဘူး၊ ဘယ္ေနရာပဲၾကည့္ၾကည့္ သံုးမရေတာ့ဘူးဆိုတာကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ဗမာလိုေျပာသြားတယ္ေလ။ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ စီးပြားေရး၊ စိတ္ဓာတ္ အကုန္လံုးက်ေနတာ။ 

MAWKUN: သူတို႔ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားေတြနဲ႔ ၀င္လာၾကတဲ့ ႏိုင္ငံႀကီးေတြနဲ႔ ဆက္ဆံတဲ့အခါမွာဘယ္လို အခ်က္ေတြကို သတိမူသင့္လဲ။ 

Dr. Zarni: တ႐ုတ္၊ အေမရိကန္၊ ဂ်ပန္နဲ႔ အိႏိၵယ အဲဒီ အင္အားစုေလးစုနဲ႔ ဥေရာပသမဂၢ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဆီကိုလာၿပီးေတာ့ သူတို႔ အႀကံနဲ႔သူတို႔၊ သူတို႔အက်ိဳးစီးပြားနဲ႔ သူတို႔ ျပန္၀င္လာၾကတယ္။ ဒီျပန္၀င္လာတဲ့ အခ်ိန္မွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ျပည္သူေတြမွာ ႏုိင္ငံေရးအခံ၊ အေတြးအျမင္၊ စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ကိုယ္ခံမရွိဘူး၊ တိုးတက္မလာဘူးဆိုရင္ေတာ့ ေရွ႕ေလွ်ာက္မွာ ေကာင္းတဲ့ အပိုင္းရွိသလို၊ ပိုၿပီးေတာ့လည္းဆိုးလာႏိုင္ တယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ျမင္တယ္။ ဦးေန၀င္းေခတ္မွာ ေနခဲ့ရတဲ့အေနအထားမ်ိဳးထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာ ဆိုးႏုိင္တဲ့အေနအထားရွိတယ္။ 

ဘာျပဳလို႔လဲဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးကစားတဲ့၊ စီးပြားေရးကစားတဲ့ အက်ိဳးအျမတ္ထုတ္တဲ့လူေတြက အရမ္းမ်ား လာတယ္။ အဲေတာ့ ဒီတစ္ခါ တိုင္းျပည္မွာေခါင္းေဆာင္မႈ အသံုးမက်ရင္ေတာ့ ဒုတိယအခြင့္အ လမ္းျပန္ရမွာမဟုတ္ဘူး။ ဆိုလိုတာက တစ္စစီကို စုတ္ျပတ္သြားမယ့္ အေနအထားမ်ိဳးျမင္တယ္။ 

ကၽြန္ေတာ္တို႔ဆီကို တ႐ုတ္၀င္လာတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အေမရိကန္ျပန္၀င္လာတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အဂၤလိပ္က ျပန္၀င္လာတာပဲျဖစ္ ျဖစ္၊ ဂ်ပန္ကလာတာပဲျဖစ္ျဖစ္ အကူအညီေပးတဲ့အခါ လူသားခ်င္းစာနာတဲ့အကူအညီ ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးဖို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ ေငြသန္းကိုရာနဲ႔ခ်ီၿပီးေပးမယ္။ ဒါေတြက တကယ္တန္းေျပာရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏုိင္ငံက ျပည္သူအမ်ားစုခၽြတ္ၿခံဳက်ေနတဲ့အခါဆိုေတာ့၊ ျပာပံုေပၚမွာေရာက္ေနတဲ့ အေျခ အေနမ်ိဳးမွာဆိုေတာ့ ေဒၚလာတစ္သန္းပဲျဖစ္ျဖစ္၊ တစ္ေသာင္းပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ တစ္သိန္းပဲျဖစ္ျဖစ္ ကမာၻ႕ဘဏ္ တို႔၊ အဂၤလန္တို႔ကေပးတဲ့အခါမွာ အားလံုးက၀မ္းလည္းသာတယ္၊ ေက်းဇူးလည္းတင္ၾကတယ္။ 

ဒါေပမဲ့ဒီပိုက္ဆံေတြ၀င္လာတာက၊ တကယ္တန္းေျပာရရင္ ႏုိင္ငံျခားအကူအညီဆိုတာမရွိဘူးဗ်။ အလကား ထမင္းေကၽြး တာမဟုတ္ဘူး။ သူတို႔က ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို ခ်စ္လို႔ ဒီပိုက္ဆံပစ္ေပးတာမဟုတ္ဘူး။ ဒါေတြက ေထာင္ျမင္၊ ရာစြန္႔ဆိုတဲ့ ပံုစံ မ်ိဳးေပါ့ဗ်ာ။ ဘီလီယံနဲ႔ခ်ီၿပီး အက်ိဳးရွိမယ့္ေနရာမ်ိဳးမွာ ေဒၚလာသန္းတစ္ရာ ေလာက္ေပးလုိက္ရတာ သူတို႔အတြက္ ျပႆနာမရွိဘူး။ အဲဒါကိုျမင္ၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ျပည္သူေတြက ေငြထုတ္ႀကီးေတြ ပိုက္ၿပီး၀င္လာတဲ့သူေတြကို ေက်းဇူးရွင္ႀကီး ေတြ၊ ကယ္တင္ရွင္ႀကီးေတြလို႔ မွတ္ယူၿပီး သေျပပန္းနဲ႔ႀကိဳေနမယ္ဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံအတြက္ျပႆနာရွိႏိုင္တယ္။ 

MAWKUN: ျပည္တြင္းမွာ တရုတ္ရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားက အေျမာက္အျမားပဲ။ အေတာ္မ်ားမ်ား ကေတာ့ စစ္အစိုးရလက္ထက္တုန္းက ႏွစ္ဘက္အစိုးရ သေဘာတူညီမႈေတြနဲ႔ လုပ္ထားတဲ့ ကိစၥေတြ။ အဲဒီအထဲက တခ်ိဳ႕ လုပ္ငန္း ေတြကို ေဒသခံေတြက အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ လက္မခံလိုၾကဘူး။ ဥပမာ - လက္ပံေတာင္းေတာင္ကိစၥလိုဟာမ်ိဳးေပါ့။ အဲေတာ့ ေနာက္ထပ္ေကာ ဘယ္လို အခင္းအက်င္းေတြကို ျမင္ေတြ႕ရဖြယ္ရွိလဲ။ 

Dr. Zarni: အရင္က စီမံကိန္းေတြဆြဲၿပီးေတာ့ တ႐ုတ္နဲ႔ပဲ လက္မွတ္ထုိုးထိုး၊ တျခားႏုိင္ငံေတြနဲ႔ပဲ ထုိးထိုး ျပည္သူက ဘာမွေျပာပိုင္ခြင့္မရွိတဲ့အေနအထားမ်ိဳးမွာ အုပ္ခ်ဳပ္သူလူတန္းစားေတြကလုပ္သြားခဲ့တယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ခင္ညြန္႔တို႔လက္ထက္ကတည္းက တ႐ုတ္နဲ႔ တအားေရာၿပီး အထက္ဗမာျပည္တစ္ခုလံုးမွာ ဗမာ စကားကို တစ္ခြန္းမွ မေျပာတတ္တဲ့ ယူနန္ဘက္ကသူေတြကို မွတ္ပံုတင္ေတြထုတ္ေပးတာေတြ လုပ္လာခဲ့ ၾကတယ္။ 

ေလာေလာဆယ္ လူေတြသိေနၾကတာက ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို ႏွင္ဖို႔ေလာက္ပဲေျပာေနၾကေပမဲ့ သူတို႔က ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏုိင္ငံအတြက္ အဓိကအႏၱရာယ္မဟုတ္ဘူး။ တကယ္က အထက္ဗမာျပည္တစ္ခုလံုး၊ အဓိက မႏၱေလးမွာ တ႐ုတ္ရဲ႕စီးပြားေရးေတြရွိတယ္။ သူတို႔က ေျမေတြကို လိုက္၀ယ္တယ္။ လူမႈေရးကိစၥေတြမွာပါ ေတာ္ေတာ္ေလး၀င္ၿပီး လႊမ္းမိုးတဲ့သေဘာမွာရွိတယ္။ စီးပြားေရးတစ္ခုတည္းတင္မဟုတ္ဘူး။ တကယ္ တုိင္းျပည္မွာအႏၱရာယ္ရွိတာက တ႐ုတ္ျပည္ႀကီးရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားေတြက ကၽြန္ေတာ္တို႔အထက္ဗမာျပည္ ႀကီးကို မ်ိဳလိုက္္တာ။ အဲဒါက ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြအတြက္ ပိုၿပီးေတာ့ ေၾကာက္စရာေကာင္းတယ္။ အဲဒါကို အဓိကထားၿပီးေတာ့ စဥ္းစားဖို႔ေကာင္းတယ္။ 

ေျမနိမ့္ရာလွံစိုက္တဲ့ပံုစံမ်ိဳး၊ ဘဂၤါလီကိုရွင္းလုိက္၊ ႏုိင္ငံက ႏွင္ထုတ္လုိက္တို႔ဆိုတာေတြက တလြဲဆံပင္ ေကာင္းၿပီးေတာ့ ဖက္ဆစ္ဆန္ဆန္ေတြျဖစ္ေနၾကတယ္။ လူမ်ိဳးေရးမုန္းတီးမႈမ်ားေနတာ။ တကယ္တန္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး၊ ႏုိင္ငံေရးေတြကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနတာက အထက္ဗမာျပည္ကိုမ်ိဳသြားတဲ့ တ႐ုတ္ရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားအဆက္အႏြယ္ေတြပဲ။ ဒါကိုကၽြန္ေတာ္တို႔က အဓိကထားၿပီး လုပ္မွရမယ္။ 

ေနာက္ၿပီးေတာ့ တစ္ခ်ိန္တုန္းက ခ်ဳပ္ထားတဲ့ စီးပြားေရးစာခ်ဳပ္ေတြက ျပည္သူကို မတရားခ်ဳပ္ျခယ္တဲ့၊ ျပည္သူကို မတရားသတ္တဲ့အစိုးရကလုပ္ခဲ့တာဆိုေတာ့ အဲဒီစာခ်ဳပ္ေတြကိုကၽြန္ေတာ္တို႔ကျပန္သံုးသပ္ ၿပီးေတာ့၊ စိစစ္ၿပီးေတာ့ ျပင္သင့္တာေတြကို ျပင္ဖို႔လိုလိမ့္မယ္နဲ႔တူတယ္။ မဟုတ္ရင္ေတာ့ ျပည္သူက ေက်ာေကာ့ေနေအာင္ ခံရလိမ့္မယ္။ 

MAWKUN: ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြေတာ့ လုပ္ေနတယ္ေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ စစ္ပြဲ ေတြက အခုထိျဖစ္ေနတုန္း။ KIA နဲ႔ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ အခုထိ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမရႏုိင္ေသးတဲ့ ေနာက္ ကြယ္မွာ ဘယ္လိုအခ်က္ေတြရွိမလဲဗ်။ 

Dr. Zarni: ဗမာအစိုးရက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးယူခ်င္တာမွ မဟုတ္ဘဲနဲ႔။ ကခ်င္က သာမန္လူမ်ိဳးစုေလး မဟုတ္ ဘူး။ ကခ်င္က ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေခတ္သစ္ႏိုင္ငံႀကီးကို ၁၉၄၇ မွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းတုိ႔၊ ဦးႏုတို႔နဲ႔ အားလံုး ေပါင္းၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံကိုအတူတူေထာင္မယ္ဆိုၿပီးေတာ့ေထာင္ခဲ့တာ။ ေနာက္တစ္ခု သမိုင္းအရၾကည့္မယ္ ဆိုလို႔ရွိရင္ သမိုင္းပညာရွင္ေဒါက္တာသန္းထြန္းကိုယ္တိုင္ ေျပာသြားတာရွိတယ္။ ကခ်င္ျပည္နယ္ဟာ ဘယ္တုန္းကမွ ေျမျပန္႔က ဗမာေတြရဲ႕ လက္ေအာက္မွာ မရွိခဲ့ဘူး။ ကခ်င္ေတြက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကို ယံုၾကည္လို႔၊ ေလးစားလို႔ (လြတ္လပ္ေရး) အတူတူေတာင္းမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ေတာင္းခဲ့တာ။ 

အဲလိုလူမ်ိဳးစု၊ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုကို ဗမာစစ္တပ္မွာရွိတဲ့ေခါင္းေဆာင္ေတြက တမင္ႏွစ္ေပါက္၊ တစ္ေပါက္ ႐ိုက္ၿပီးေတာ့က်ံဳးသြင္းတာ။ ၿပီးေတာ့ ကခ်င္အထဲမွာ အက်င့္စာရိတၱမခိုင္တဲ့၊ ေလာဘႀကီးတဲ့သူေတြကို ေမြးထားၿပီးေတာ့ ကခ်င္ေတြကို စီးပြားေရးအရ က်ံဳးသြင္းဖို႔လုပ္တာ။ Border Guard Force ေပါ့ေနာ္။ အဲဒါကိုဟိုဘက္ကလက္မခံလို႔ ဒီလိုျဖစ္တာ။ အားလံုးထဲမွာကိုယ့္ႏုိင္ငံကခြဲထြက္မယ့္ ဘယ္လူမ်ိဳးစုမွမရွိဘူး။ 

သူတို႔(အစိုးရ)က တမင္အသာစီးယူၿပီးေတာ့ သူတို႔ လုပ္ခ်င္တာလုပ္လို႔ရတဲ့ဟာမ်ိဳးကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလို႔ေခၚ တယ္။ သူတို႔လုပ္ခ်င္တာလုပ္လို႔မရတဲ့အေနအထားမ်ိဳးမွာ သူတို႔က စစ္ကိုေပၿပီးေတာ့တုိက္တယ္။ ကခ်င္ကို တိုက္ေနတာက ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ သစၥာကို လံုး၀ေစာ္ကားတာလို႔ ကၽြန္ေတာ္က ျမင္တယ္။ 

ေနာက္တစ္ခုက ဗမာမဟုတ္တဲ့ အျခားတိုင္းရင္းသားေတြ ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ ရွမ္းျပည္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ကခ်င္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ေနာက္ဆံုးဗ်ာ ရခိုင္ျပည္လိုေနရာမ်ိဳးမွာ လက္ရွိျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးဆိုတာေတြဟာ အဲဒီမွာရွိတဲ့ ျပည္သူလူထုေတြဟာ ဒုကၡေရာက္ၿပီးေတာ့၊ အသက္အိုးအိမ္စည္းစိမ္ပ်က္စီးတာကလြဲလို႔ရွိရင္ သူတို႔ အတြက္က ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးဆိုတာ ဘာအက်ိဳးမွမရွိဘူး။ ဒီကိစၥကတိုင္းရင္းသားေဒသေတြတင္မကဘူး။ 

ေၾကးစင္ေတာင္ဘက္ကို ၾကည့္လိုက္မယ္ဆိုရင္ လယ္သမားေတြဟာ ေထာင္နဲ႔ ေသာင္းနဲ႔ခ်ီၿပီး ဒုကၡေရာက္ ၾကတယ္ဆုိေတာ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြက ဗမာျပည္မွာရွိတဲ့ လူအမ်ားစုအတြက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ က အက်ိဳးမရွိတဲ့အျပင္ အက်ိဳးေတာင္ယုတ္တယ္လို႔ လက္ရွိအေနအထားအရ ျမင္ေနရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္တဲ့ကာလကို ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ အလြန္ကိုသံသယရွိတယ္။ 

MAWKUN: ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာ ေနာ္ေ၀ပါ၀င္ပတ္သက္ေနတာကို ဘယ္လိုျမင္လဲခင္ဗ်။ ႏိုင္ငံတကာမွာေကာ သူတို႔တကယ္ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္တာရွိလားခင္ဗ်။ ေနာက္ကြယ္မွာဘယ္လို အက်ိဳးစီးပြားေတြ ရွိတတ္ၾကသလဲ။ 

Dr. Zarni: ေနာ္ေ၀က ဗမာျပည္ထဲကို ၀င္လာတာက ရွင္းရွင္းေလး။ ေနာ္ေ၀ ၀င္လိုက္တဲ့ ႏုိင္ငံတိုင္းမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ပီပီျပင္ျပင္ရသြားတဲ့ ႏိုင္ငံဆိုတာမရွိဘူး။ ပါလက္စတိုင္းနဲ႔ အစၥေရးကိစၥကိုၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ၁၉၉၅ မွာ ပါလက္စတိုင္း ေခါင္းေဆာင္ ရာဆာအာရာဖတ္နဲ႔ အစၥေရး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္တို႔နဲ႔ ေအာ္စလိုၿငိမ္း ခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲဆိုၿပီးေတာ့ ေနာ္ေ၀ကလုပ္တယ္။ စာခ်ဳပ္တခ်ိဳ႕ ခ်ဳပ္လိုက္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီေန႔အထိ အစၥေရးနဲ႔ ပါလက္စတိုင္းနဲ႔ ဂါဇာမွာခ်ေနတုန္းပဲ။ ဆိုလိုတာက ေအာ္စလို (ေနာ္ေ၀) ၀င္လုပ္လုိက္လို႔ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရသြားတယ္ဆိုတာမရွိဘူး။ 

အာရွတိုက္ကို၀င္လာတဲ့အခါက်ေတာ့လည္း ေနာ္ေ၀ ၀င္လာလို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရသြားတယ္ဆိုတာ ကၽြန္ေတာ္ တစ္ခါမွမေတြ႕ဖူးဘူး။ ခင္ဗ်ား သီရိလကၤာႏိုင္ငံကိုၾကည့္လုိက္ဗ်ာ။ သီရိလကၤာ၊ ကိုလံဘိုၿမိဳ႕မွာ ဗုဒဘာသာ အမည္ခံထားတဲ့ကိုလံဘိုအစိုးရနဲ႔ ခရစ္ယာန္အမ်ားစုျဖစ္တဲ့ က်ားသူပုန္အဖြဲ႕နဲ႔တိုက္ၾကတဲ့ကိစၥ။ (ေနာက္ဆံုး) က်ားသူပုန္ေတြ လက္နက္ခ်ၿပီးတဲ့အခါမွာ (အစိုးရတပ္က) သတ္ပစ္တာ အစုလိုက္၊ အၿပံဳလုိက္။ 

ေနာ္ေ၀ကလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာစီးပြားေရးလုပ္ခ်င္တဲ့ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံပဲ။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသိုင္းကြက္ နင္းၿပီး ၀င္လာတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ လူသားကယ္တင္ေရး၊ ဒါမွမဟုတ္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးအတြက္ဆိုၿပီးေတာ့ သုိင္းကြက္နင္းလာ တာပဲျဖစ္ျဖစ္ ၀င္လာတာအားလံုးကေတာ့ (ေနာ္ေ၀ ၀င္လာတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ၀ါရွင္တန္(အေမရိကန္) ၀င္လာတာပဲျဖစ္ျဖစ္) အလွဴေပးဖို႔လာတာမဟုတ္ဘူး။ အက်ိဳး အျမတ္ရဖို႔အတြက္လာတာ။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ သိဖို႔ရာက ႏိုင္ငံျခားက ၀င္လာတယ္ဆိုရင္ စီးပြားေရးသမားပဲ၀င္၀င္၊ ႏုိင္ငံေရးသမားပဲ၀င္၀င္၊ ဘယ္သမၼတပဲလာလာ သူတို႔အက်ိဳး စီးပြားအတြက္လာတာ။ က်ဳပ္တို႔ႏို္င္ငံႀကီး လမ္းပြင့္သြားဖို႔တို႔၊ က်ဳပ္တို႔ႏုိင္ငံကလူေတြ ထမင္းနပ္မွန္ေအာင္ စားဖို႔တို႔၊ ေရွ႕မွာစီးပြားေရးေတြ ေကာင္းလာဖို႔အတြက္လာတာမဟုတ္ဘူး။ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဆက္ဆံေရး မွာ တစ္နပ္မွ အလကားစားရတဲ့ထမင္း၊ တစ္ခြက္မွ အလကားေသာက္ရတဲ့ လက္ဘက္ရည္ဆိုတာမရွိဘူး။ က်ဳပ္တို႔ကို ခ်စ္လို႔လာတာတစ္ေကာင္မွမရွိဘူး။ 

MAWKUN: ရခုိင္ကိစၥမွာ အစိုးရရဲ႕ ကိုင္တြယ္ပံုကို ဘယ္လိုျမင္လဲခင္ဗ်။ 

Dr. Zarni: အစိုးရက ေနာက္ကြယ္မွာပါတဲ့အေနအထားလို႔ ကၽြန္ေတာ္သံုးသပ္လို႔ရတယ္။ ေမလထဲမွာ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီး ဗလကၠာရအလုပ္ခံရၿပီး အသတ္ခံရတယ္။ ေနာက္ဗမာသတင္းစာေတြထဲမွာပါတာက လည္း ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာအမ်ိဳးသမီး တစ္ေယာက္ကို မူဆလင္ဘာသာ၀င္သံုးေယာက္က ဗလကၠာရက်င့္ၿပီး ေတာ့ ရက္ရက္စက္စက္သတ္လိုက္တယ္ဆိုတဲ့သတင္းပါတယ္။ 

အဲဒီသတင္းထြက္လာၿပီးတဲ့အခါ ေတာင္ကုတ္ဘက္မွာ မူဆလင္ဆယ္ေယာက္ေလာက္ကို လူ ၃၀၀ ေလာက္က သတ္လိုက္တယ္ဆိုေတာ့ စဥ္းစားၾကည့္။ မသီတာေထြးရဲ႕ ဓာတ္ပံုကိုေတာ့ တစ္ျပည္လံုး ျပန္႔သြားၿပီးေတာ့ မူဆလင္ဆယ္ေယာက္ကို ေန႔ခင္းေၾကာင္ေတာင္ႀကီးမွာ ေတာင္ကုတ္မွာရွိတဲ့ လူ ၃၀၀ ေလာက္က ၀ိုင္းသတ္တဲ့ပံုက တစ္ပံုမွထြက္မလာဘူူး။ ဆိုေတာ့ ဒီကိစၥက ၂ နဲ႔ ၂ နဲ႔ေပါင္းရင္ ၄ မရဘဲနဲ႔ ၅ တုိ႔၊ ၆ တို႔ ရေနတာဟာ အစိုးရပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဒါမွမဟုတ္အစိုးရနဲ႔ မကင္းတဲ့ အဖြဲ႕ရဲ႕ လက္ခ်က္ပါေနတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ျမင္တယ္။ 

ရခိုင္ေတြနဲ႔ မူဆလင္ေတြနဲ႔ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္ေနတဲ့ အသိုင္းအ၀ိုင္းရွိတယ္။ ေက်ာက္နီေမာ္လိုေနရာမ်ိဳးကိုၾကည့္လုိက္။ ေဆြစဥ္မ်ိဳးဆက္ေနလာတာ။ ဘာမွျပႆနာမရွိဘူး။ ရခိုင္ဗုဒၶ ဘာသာေတြနဲ႔ မူဆလင္ေတြ - ဘဂၤါလီပဲေခၚေခၚ၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာပဲေခၚေခၚ - တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ႐ိုက္ေနၾကတာ၊ ခုတ္ေနၾကတာမရွိခဲ့ဘူး။ အဲလိုအေနအထားမ်ိဳးမွာ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ ရက္ရက္ စက္စက္လုပ္လာၾကေအာင္ ဘယ္သူကႏွပ္ေၾကာင္းေပးလိုက္တာလဲ။ အဲဒီႏွပ္ေၾကာင္းေပးလိုက္တဲ့အထဲမွာ အစိုးရကဘယ္အတိုင္းအတာထိပါသလဲ။ 

ေနာက္စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ဖြဲ႕တဲ့အခါမွာ ဦးသိန္းစိန္က ကုလသမဂၢကို မိန္႔ခြန္းေျပာတဲ့အခါမွာ ဒီ၂၇ ေယာက္ဟာ တိုင္းျပည္ရဲ႕မ်က္ႏွာဖံုးေတြျဖစ္တယ္ဆိုၿပီးေျပာတယ္။ ဒါေပမဲ့စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ကို ပထမဆံုး ဖြဲ႕တဲ့ေန႔ကတည္းက အစိုးရကဘာမွပီပီျပင္ျပင္ အကူအညီမေပးခဲ့ဘူး။ ႐ံုးလည္းမေပးခဲ့ဘူး။ ေငြလည္းမေပး ခဲ့ဘူး။ ေတာင္းဆိုထားၾကတဲ့ လံုၿခံဳေရးအရာရွိေတြနဲ႔လည္း ပီပီျပင္ျပင္ေတြ႕ခြင့္မေပးဘူး။ စံုစမ္းစစ္ေဆး ေရးေကာ္မရွင္ႀကီးက အခုက်ေတာ့ကိုဇာဂနာတို႔၊ ကိုေအာင္ႏုိင္ဦးတို႔၊ ေနာက္တစ္ခါ ေဒါက္တာအန္ဒ႐ူး ဆိုတဲ့ ခ်င္းလူမ်ိဳးဥပေဒပညာရွင္တို႔ဟာ ဘာမွပီပီျပင္ျပင္လုပ္ႏုိင္တဲ့ အေနအထားမ်ိဳးမရွိေတာ့ဘူး။ ေနာက္ တစ္ခုက စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးလုပ္တယ္ဆိုတာက အေနာက္ကဖိအားေတြ၀င္မလာေအာင္လုပ္တာျဖစ္မယ္။ 

ဒီလူမ်ိဳးေရးျပႆနာက အစိုးရဘက္က တစ္နည္းတစ္ဖံုနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးကိုကစားတာလို႔ ကၽြန္ေတာ္ျမင္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္အျပင္ကေနၿပီးေတာ့ သားပုပ္ေလလႊင့္စြပ္စြဲတာမဟုတ္ဘူး။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ စဥ္းစားမယ္ဆိုလို႔ ရွိရင္ လူမ်ိဳးေရး အေရးအခင္းစျဖစ္ကတည္းက သမၼတဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ စကားေတြက ေလး၊ ငါးခါေလာက္ အမ်ိဳးမ်ိဳး စကားလမ္းေၾကာင္းေတြက ေျပာင္းသြားတယ္။ 

ကုလသမဂၢမဟာမင္းႀကီးလာတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီဘဂၤါလီေတြဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏုိင္ငံကဟာေတြ မဟုတ္ပါ ဘူး။ တရားမ၀င္ခိုး၀င္လာတဲ့သူေတြပါ။ သူတို႔ကို တျခားႏုိင္ငံကို ပို႔ခ်င္ပို႔၊ ဒါမွမဟုတ္ရင္လည္း တစ္ေနရာမွာ ဒုကၡသည္စခန္းေဆာက္ၿပီး ေတာ့ UN က ေကၽြးထားပါလို႔ေျပာတယ္။ 

ေနာက္တစ္ခါ VOA နဲ႔ အင္တာဗ်ဴးတဲ့အခါက်ေတာ့ ေလသံကေျပာင္းသြားတယ္။ မဟုတ္ဘူးတဲ့၊ ကၽြန္ေတာ္ တို႔ စစ္ေဆးၿပီးပါၿပီတဲ့။ အမ်ားစုကက်ေတာ့ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာရွိၿပီးသား၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံသားေတြ ပါတဲ့။ ေနာက္မွ၀င္လာတဲ့လူကအလြန္နည္းပါတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ေျပာထားတယ္။ 

ကၽြန္ေတာ္ေျပာခ်င္တာက သမၼတလိုပုဂၢိဳလ္ႀကီးကေတာင္မ်ိဳးစံုေပါ့ဗ်ာ။ ဒီေကြ႕မွာဒီတက္နဲ႔ေလွာ္ဆိုတဲ့ ပံုစံမ်ိဳး နဲ႔။ အဲဒါေတြကိုၾကည့္ၿပီးေတာ့ကၽြန္ေတာ္ထင္တယ္။ ေနျပည္ေတာ္ကမ႐ိုးမသားနဲ႔ ၀င္ၿပီးေတာ့ ပါတယ္လို႔ ထင္တယ္။ ၁၉၆၇ မွာလည္း တ႐ုတ္-ဗမာအေရးအခင္းကိုသူတို႔ ဖန္တီးခဲ့တယ္။ အမ်ိဳးမ်ိဳးေပါ့ဗ်ာ။ သမၼတ အႀကံေပးလုပ္ေနတဲ့ ေဒါက္တာေက်ာ္ရင္လိႈင္ကေတာင္မွ သူစာေရးထားတဲ့အထဲမွာရွိပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ခင္ညႊန္႔တို႔ျပဳတ္သြားၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာ မူဆလင္အေရးအခင္းကို ဖန္တီးဖို႔ ေထာက္လွမ္းေရးဘက္က လုပ္တယ္ဆိုတဲ့စကားေတြ။ ေဒါက္တာေက်ာ္ရင္လိႈင္ ကိုယ္တိုင္ကေရးထားတာဆိုေတာ့ ေနျပည္ေတာ္က လူေတြကို ကၽြန္ေတာ္က လံုး၀အယံုအၾကည္ကိုမရွိဘူး။ 

ဒီလူေတြကအာဏာရေရးအတြက္ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ တည္ေပးတာ၊ တို႔ေပးတာေတြလုပ္ခဲ့ ၾကတယ္။ ေအာက္ေျခကလူေတြမတည့္မွ ယာလည္းညက္ေစ၊ ၾကက္လည္းပန္းေစဆိုတဲ့အေနနဲ႔ ၾကက္ကို လည္းဖမ္းမယ္၊ ယာကိုလည္းထြန္ၿပီးသားျဖစ္သြားမယ္ဆိုတဲ့ သေဘာမ်ိဳးလို႔ ကၽြန္ေတာ္ျမင္တယ္။ 

MAWKUN: ရခိုင္မွာ လူအုပ္စုႏွစ္ခုၾကားမွာ မုန္းတီးေရးေတြ တအားျမင့္မားေနတဲ့အခ်ိန္မွာ တခ်ိဳ႕ယူဆၾကတာက ဘယ္လိုနည္းနဲ႔မွဒီလူအုပ္စုႏွစ္စုဟာ အရင္လိုအေနအထားမ်ိဳးျပန္ေနလို႔ မရေတာ့ဘူး၊ အတူထားဖို႔လည္းမသင့္ေတာ့ဘူးဆိုၿပီးေတာ့ေျပာၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ကေျပာတာက အခ်ိန္ကာလတစ္ခုကို ျဖတ္သန္းၿပီး တဲ့အခါမွာ တစ္ဘက္နဲ႔တစ္ဘက္ ယံုၾကည္မႈရွိလာတဲ့အခါ က်ရင္ အရင္လို အေနအထားမ်ိဳးျပန္ၿပီးထားႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားၾကတယ္။ အဲဒီေပၚမွာ ဘယ္လိုျမင္လဲခင္ဗ်။ 

Dr. Zarni: ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚေဒသမွာ BIA/BDA ေခတ္ကဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ႏွစ္ေယာက္ကို ကရင္ေတြ ဘက္က သတ္လိုက္တာရွိတယ္။ အဲဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဗိုလ္မိုးႀကိဳးကေတြ႕သမွ် ကရင္ေတြကိုအကုန္ သတ္ဆိုၿပီးေတာ့အမိန္႔ေပးခဲ့တာရွိတယ္။ BIA တပ္ကလည္းပါတယ္။ ဗုိလ္မိုးႀကိဳးရဲ႕တပ္ေတြလည္းပါတယ္။ ကရင္ေတြကို အစုလုိက္၊ အၿပံဳလုိက္သတ္လိုက္ၾကတယ္။ ဦးႏုတက္လာတဲ့အခ်ိန္ ၁၉၄၉-၅၀ မွာလည္း ကရင္ေတြနဲ႔ ဗမာေတြနဲ႔ တစ္ဘက္နဲ႔ တစ္ဘက္သတ္ၾကတာရွိတယ္။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ကိုသတ္ၿပီး ဗိုက္ထဲ ကကေလးကို ဆြဲထုတ္တာတို႔ အဲေလာက္ထိေအာင္ ရက္ရက္စက္စက္သတ္ခဲ့တာေတြရွိပါ တယ္။ 

မုန္းတယ္ဆိုတာ တစ္သက္လံုးမုန္းဖို႔ဆိုတာမျဖစ္ပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ဗုဒၶဘာသာေတြေနာ္။ ခ်စ္တာတို႔၊ မုန္းတာတို႔ဟာၿမဲတဲ့ကိစၥေတြမဟုတ္ဘူး။ 

တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ေနလို႔ မရဘူးဆိုတာက ၀င္ၿပီးေတာ့တြန္းၾကတာေပါ့ဗ်ာ။ ရခိုင္ေတြအားလံုးနဲ႔ မူဆလင္ေတြအကုန္လံုး ျဖစ္တာမဟုတ္ပါဘူး။ ေကာင္းတဲ့ရခုိင္ေတြအမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ဆိုးတဲ့႐ိုဟင္ဂ်ာ ေတြလည္း အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ေကာင္းတဲ့႐ုိဟင္ဂ်ာေတြလည္းရွိတယ္။ ဆိုးတဲ့ရခုိင္ေတြလည္းရွိတယ္။ ျဖစ္ခဲ့တာေတြက အလြန္ကို၀မ္းနည္းစရာေကာင္းတယ္။ 

၁၉၃၀ နာဇီဂ်ာမနီလုိပံုစံမ်ိဳးအထိျဖစ္လာတယ္ဆိုတာက ေဘးကေနၿပီး ေသြးထုိးတာေတြပါတယ္။ ေျမွာက္ ေပးတာေတြပါတယ္။ အဲေတာ့ စနစ္တက်အခ်ိန္ယူၿပီးေတာ့ လုပ္မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ေနာက္ ၁၀ ႏွစ္၊ ၁၅ ႏွစ္မွာေျပလည္ၿပီးေတာ့ျပန္ၿပီးေတာ့ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ေနႏိုင္တဲ့အေနအထားမ်ိဳးေရာက္သြားဖို႔ အလား အလာရွိပါတယ္။ 

အေမရိကန္ႏိုင္ငံကိုပဲၾကည့္လိုက္။ လူမည္းေတြကို ကၽြန္လုပ္ထားတာကေနၿပီးေတာ့ ဒီကေန႔အခ်ိန္မွာ လူမည္းေသြး တစ္၀က္ပါတဲ့ သမၼတကေနၿပီးေတာ့ လူျဖဴအမ်ားစုျဖစ္တဲ့ႏိုင္ငံမွာ သမၼတက္လုပ္ႏိုင္တဲ့အေန အထားမ်ိဳး။ 

ႀကီးတဲ့အမႈကိုငယ္ေအာင္၊ ငယ္တဲ့အမႈကို ပေပ်ာက္ေအာင္လုပ္တာမဟုတ္ဘဲနဲ႔ ငယ္တဲ့အမႈကိုႀကီးေအာင္၊ ႀကီးတဲ့အမႈကို တစ္ႏိုင္ငံလံုး မီးဟုန္းဟုန္းေတာက္ေအာင္ လုပ္တဲ့အစိုးရမ်ိဳးဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဘယ္လိုလုပ္ၿပီး သင့္သင့္ျမတ္ျမတ္ေနလို႔ရမလဲ။ 

ဘယ္လိုအစိုးရမ်ိဳးက တိုင္းျပည္ကိုအုပ္ခ်ဳပ္တာလဲဆိုတဲ့အေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့တိုင္းရင္းသားေတြ အခ်င္း ခ်င္း ခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္ေနမွာလား၊ ဒါမွမဟုတ္ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္နဲ႔ နားလည္မႈယူထားၿပီးေတာ့ သင့္သင့္ျမတ္ျမတ္ေနမွာလားဆိုတဲ့ေမးခြန္းကို အေျဖေပးလုိ႔ရမယ္။ 

အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြက တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ အျမင္ကြဲျပားတာေတြကိုအျမတ္ယူၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံေရးေသြး စုပ္မယ္ဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံဟာ ဆယ္ႏွစ္တစ္ခါ၊ ၁၅ ႏွစ္တစ္ခါ၊ ႏွစ္ ၂၀ တစ္ခါဆိုသလိုပဲ တိုင္းျပည္ မွာစစ္ေဘးေရာ၊ ဘာသာေရးမီးေရာ ဘယ္ေတာ့မွ ၿငိမ္းမွာမဟုတ္ဘူး။ 

MAWKUN: ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏိုဗယ္လ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ အခန္းက႑ကိုေကာ ဘယ္လိုခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာခ်င္လဲ။ ေနအိမ္ အက်ယ္ခ်ဳပ္က လြတ္ေျမာက္လာကတည္းက သူဘာေတြ လုပ္ႏုိင္ခဲ့လဲဗ်။ 

Dr. Zarni: ကခ်င္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဘယ္တိုင္းရင္းသားပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ေနာက္ဆံုး ဒီ႐ိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္ေတြပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ျပည္တြင္းမွာေနတဲ့လူပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ျပည္ပမွာေနတဲ့လူပဲျဖစ္ျဖစ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လြတ္ေျမာက္ေရးကို တစ္ခ်ိန္လံုးေတာင္းဆိုၿပီးေတာ့ေထာက္ခံၿပီးေတာ့၊ ဘာသာစံုေမတၱာပို႔ၿပီးေတာ့ေနခဲ့ၾကတာ။ ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္ သက္ေတာ္ရာေက်ာ္ရွည္ပါေစ၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ လြတ္ေျမာက္ပါေစဆိုၿပီးေတာ့ သူ႔ပံုကို အကၤ်ီမွာ႐ိုက္ၿပီး၀တ္တဲ့သူလည္းရွိတယ္။ ဘုရားစင္မွာကပ္ထားတဲ့လူလည္းရွိတယ္။ အားလံုးက သူ႔ဘက္မွာ မားမားမတ္မတ္ရပ္တည္လာၾကတယ္။ 

သူလြတ္လာၿပီးေတာ့ အစိုးရကသူ႔ကိုႏုိင္ငံေရးအရလူရာသြင္းတဲ့အခ်ိန္၊ အေနာက္ႏိုင္ငံကေခါင္းေဆာင္ ေတြနဲ႔ ဆက္ဆံၿပီး သူ႔ကိုတစ္ကမာၻလံုးက ေလးေလးစားစားဆက္ဆံတဲ့အခ်ိန္မွာ လူမ်ိဳးစုေတြရဲ႕အျမင္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းနဲ႔ မတူတာက သူတို႔တေတြ ဒုကၡေရာက္ၿပီး မိုးထဲေရထဲ ေရာက္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကသူနဲ႔မဆိုင္သလိုေနတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာႏွစ္ဘက္ စလံုးက တစ္ေယာက္ကိုတစ္ေယာက္သတ္ေနျဖတ္ေနၾကတဲ့အခ်ိန္မွာတစ္ဘက္ကို၀င္ၿပီးေတာ့ မားမား မတ္မတ္ရပ္ေပးလိုက္မယ္ဆိုရင္ အဲဒီတစ္ဘက္ကိုအားေပးအားေျမွာက္ျပဳရာက်မွာစိုးလို႔ ေရွာင္တယ္ေပါ့ ဗ်ာ။ 

ဒါေပမဲ့ ကခ်င္မွာျဖစ္ေနတဲ့ျပႆနာက ကခ်င္ေတြကေနျပည္ေတာ္ကို၀င္တုိက္၊ မႏၱေလးကိုသိမ္း၊ လား႐ိႈး ကိုသိမ္း၊ ရန္ကုန္ကုိတိုက္မယ္ဆိုတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးမွာျဖစ္ေနတာမဟုတ္ဘူး။ အခုျဖစ္ေနတာက ဗမာ့တပ္ မေတာ္က ကခ်င္ေတြရဲ႕ေျမကိုသြားၿပီး သယံဇာတေတြကိုသိမ္းက်ံဳးၿပီးေတာ့ယူဖို႔၊ ေနာက္တစ္ခါ တ႐ုတ္ ျပည္ရဲ႕သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕နဲ႔ ေရနံပိုက္လိုင္းကိုလံုၿခံဳမႈရွိဖို႔၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့သူတို႔ဆီမွာရွိတဲ့ ကုန္သြယ္မႈ လမ္းေၾကာင္းေတြကို၀င္ၿပီးထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔၊ ေနာက္တစ္ခါ KIA ကို ဒူးေထာက္ေအာင္လုပ္ဖို႔ဆိုၿပီးေတာ့ စစ္တပ္ က ဟိုဘက္မွာရွိတဲ့၊ သူ႔ေနရာသူေနေနတဲ့ ကခ်င္တပ္ကိုက်ဴးေက်ာ္ စစ္လိုတုိက္ေနတာ။ 

ဗမာစစ္တပ္က ကခ်င္ျပည္နယ္ကိုသြားၿပီးေတာ့ တရားမွ်တတဲ့၊ ႏိုင္ငံေတာ္အတြက္တိုက္ေနတဲ့ စစ္မဟုတ္ ဘူး။ ကခ်င္တပ္က ကၽြန္္ေတာ္တို႔ေတာ့ခင္ဗ်ားတို႔ႏိုင္ငံမွာမေနေတာ့ဘူးဆိုၿပီး ခြဲထြက္ေရးအတြက္ တိုက္ေန တာမဟုတ္ဘူး။ အဲလိုအေနအထားမ်ိဳးမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က တစ္ဘက္နဲ႔တစ္ဘက္ စစ္တိုက္ေန တဲ့အခ်ိန္မွာ ဘယ္ဘက္မွာမွ၀င္မပါခ်င္ဘူူးဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ ကခ်င္ဘက္ကခံစားၾကရတာက ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္က သူတို႔ကိုလံုး၀သံေယာဇဥ္မရွိဘူး၊ ေနာက္ solidarity (ေသြးစည္းတဲ့ အေနအထားမ်ိဳး) မရွိ ဘူးလို႔ ခံစားရတယ္။ 

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလြတ္လာတဲ့အခါမွာ ဘာလုပ္ေပးလဲဆိုေတာ့တိုင္းျပည္အတြက္ ဒီအခ်ိန္ထိ လုပ္ေပးခဲ့တာက နည္းၿပီးေတာ့ ဦးသိန္းစိန္တို႔အစိုးရအတြက္ အက်ိဳးျဖစ္တဲ့အလုပ္ေတြကိုပဲ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ကလုပ္ေနတယ္လို႔ကၽြန္ေတာ္ကအဲလိုပဲသံုးသပ္တယ္။ 

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ သူ႔အေဖလို တုိင္းျပည္ကို စည္းစည္းလံုးလံုးျဖစ္ေအာင္ ဦးေဆာင္ႏိုင္မယ္လို႔ အားလံုးက ေမွ်ာ္လင့္ထားတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သူ႔ပါတီအာဏာရဖို႔ကိစၥ၊ သူကိုယ္ တိုင္ သမၼတျဖစ္ဖို႔ ကိစၥကို နံပါတ္တစ္အေရးထားၿပီးတဲ့အခါမွာ တိုင္းျပည္ကိုေသြးေခ်ာင္းစီးတဲ့အေနအထား မ်ိဳးမွာ သူနဲ႔မဆိုင္သလိုေနတဲ့အခါမွာက်ေတာ့ တုိင္းရင္းသားစည္းလံုးညီညြတ္ေရး အျမင္ဘက္ကၾကည့္ မယ္ဆိုရင္ေတာ့ သူဟာအလြန္ကိုဆံုး႐ံႈးတယ္။ 

ေရွ႕လာမယ့္ အႏွစ္ ၂၀ ေလာက္မွာ လက္ရွိဗမာႏိုင္ငံကို ျပန္ၿပီးသံုးသပ္မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ဒီကာလကို သမိုင္း ဆရာေတြက ဘယ္လိုေရးမလဲဆိုေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ဗမာျပည္သူျပည္သားေတြ အကုန္လံုး ကို စည္းလံုးညီညြတ္မႈကိုေပးဖို႔ အလားအလာရွိလ်က္နဲ႔ အဲဒီအခြင့္အေရးကို အဆံုး႐ံႈးခံတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမား လို႔ပဲ သူ႔ကိုသံုးသပ္လိမ့္မယ္လို႔ ကၽြန္္ေတာ္ျမင္တယ္။ 

MAWKUN: ၂၀၁၅ မွာ ဘယ္လိုႏုိင္ငံေရးအခင္းအက်င္းမ်ိဳးကို ျမင္ေတြ႕ရမလဲ။ သမၼတဦးသိန္းစိန္ ကလည္း တိုင္းျပည္ရဲ႕အေျခအေန၊ ျပည္သူေတြရဲ႕ဆႏၵေပၚမူတည္ၿပီးေတာ့ ဒုတိယသမၼတ သက္တမ္းကို စဥ္းစားေကာင္းစဥ္းစားမယ္လို႔ ေျပာထားတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း ျပည္သူကသူ႔ကို သမၼတျဖစ္ေစခ်င္ရင္ သမၼတလုပ္ပါမယ္လို႔ ေျပာထားတာရွိတယ္။ ပါတီႀကီးႏွစ္ခု ရဲ႕အားၿပိဳင္မႈ ဘယ္လိုမ်ိဳးျမင္ေတြ႕ရမလဲဗ်။ 

Dr. Zarni: ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သမၼတျဖစ္ဖို႔က စစ္တပ္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို လံုး၀ ေထာက္ခံတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးရွိမွ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကိုေျပာင္းလို႔ရမယ္။ ဒီဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ေျပာင္းဖို႔ဆုိတာက လႊတ္ေတာ္အမတ္ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းအထက္ မဲေပးမွ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ေျပာင္းလို႔ ရတယ္။ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကို စစ္တပ္က ယူထားတဲ့အခါ က်ေတာ့ ႀကံ့ဖြံ႕ပါတီေကာ၊ NLD ေကာ၊ အကုန္လံုး ေပါင္းၿပီး ညီညြတ္တယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲရွိေသးတယ္။ ေနာက္ထပ္ တစ္မဲလိုေသးတယ္။ 

ဒီမိုကေရစီေခတ္မွာဆိုရင္ ႀကံ့ဖြံ႕ေကာ၊ NLD ေကာ၊ တျခားပါတီေတြေကာ အားလံုးေပါင္းၿပီး ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းရဖို႔ဆိုတာ လံုး၀မျဖစ္ႏုိင္ဘူး။ အဲလိုမျဖစ္ႏိုင္တာတင္မကေသးဘူး။ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းမျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ဟာက ျဖစ္လာခဲ့ရင္ေတာင္မွတပ္က တစ္မဲကဘယ္လိုမွမျဖစ္ႏုိင္ဘူး။ စစ္တပ္က ၀င္ထိုင္တဲ့ စစ္ဗိုလ္အရာ ရွိေတြက ပါလီမန္အမတ္အေရၿခံဳထားတာပဲရွိတယ္။ စစ္သားဆိုတာက အထက္ကလာတဲ့အမိန္႔ကိုပဲနာခံ မွာ။ အထက္ကဒါေတြကို လက္မခံနဲ႔ဆိုရင္အရပ္သားေတြနဲ႔ ေပါင္းၿပီး မဲထည့္မွာမဟုတ္ဘူး။ ေနာက္တစ္ခု က စစ္တပ္ကလိုလိုလားလားနဲ႔ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ေျပာင္းေပးလိုက္တယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သမၼတျဖစ္ဖို႔က သူ႔မွာ (ျမန္မာႏိုင္ငံသားမဟုတ္တဲ့) သားႏွစ္ေယာက္ရွိေနတယ္။ သမၼတျဖစ္ဖို႔ အလားအလာဟာ စစ္တပ္ေပၚမွာအရမ္းမူူတည္တယ္။ 

MAWKUN: ျမန္မာျပည္မွာ လူမ်ိဳးေရးမုန္းတီးမႈေတြ၊ ဘာသာေရးစိတ္ဓာတ္ေတြ တအားျပင္း ထန္ေနတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ဦးဇာနည္တို႔အပါအ၀င္ ေ၀ဖန္ေနၾကတာရွိတယ္။ ဘာေၾကာင့္မ်ားလဲ။ 

Dr. Zarni: ပညာေရးနယ္ပယ္မွာ အသိဥာဏ္ဖြံ႕ၿဖိဳးဖို႔ကိစၥ၊ ဒီမိုကေရစီကိစၥ၊ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓာတ္ တအားလြန္ကဲေနတဲ့ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အစိုးရအဆက္ဆက္က ပညာေပးတာေတြ မရွိခဲ့တဲ့အခါ က်ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနအထားက ဘယ္လိုျဖစ္လာလဲဆိုရင္ အဂၤလိပ္လိုရင္ racism၊ လူမ်ိဳးေရး မုန္းတီးမႈေတြ၊ ၿပီးေတာ့ ဘာသာေရးမတူတာနဲ႔ အကုန္လံုးကို ၀ါးလံုးသိမ္း႐ိုက္တာေတြရွိတယ္။ လူမ်ိဳးစု တစ္ခုလံုး၊ ေနာက္တစ္ခါအဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုလံုး၊ ဘာသာျခားပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဗုဒၶဘာသာတူတဲ့သူပဲျဖစ္ျဖစ္ ၀ါးလံုး ရွည္နဲ႔ သိမ္းက်ံဳးၿပီး ေစာ္ကားတာမ်ိဳးရွိတယ္။ 

ဆိုလိုတာကေတာ့ ၀ါးလံုးသိမ္းက်ံဳးၿပီး ေျပာတဲ့ဟာမ်ိဳးေတြကို ကမာၻက လက္မခံေတာ့ဘူး။ အဲဒီလက္မခံ ေတာ့တဲ့ဟာကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ျပည္သူေတြက အခုထိမသိေသးဘူး။ မသိတဲ့အခါက်ေတာ့ အမ်ားစုက သံဃာေတာ္ေတြေကာ၊ သာမန္ျပည္ သူေတြေကာ မူဆလင္႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို ဘယ္လိုဆိုၿပီးေတာ့ အမ်ိဳး႐ိုး ကို သိမ္းက်ံဳးၿပီးေတာ့ ေစာ္ကားတာမ်ိဳး၊ ဆဲတာမ်ိဳး၊ ႏွင္ထုတ္ဖို႔ message ေပးတာမ်ိဳး ဆိုင္းဘုတ္ေထာင္ တာ၊ လမ္းေလွ်ာက္တာေတြလုပ္တယ္။ တကယ္တန္းက်ရင္အျပင္ကေနလွမ္းၾကည့္တဲ့အခါက်ေတာ့ အလြန္ကုိရွက္စရာေကာင္းတယ္။ 

ဟစ္တလာလက္ထက္ကလို ဂ်ဴးေတြကို အကုန္လံုး ေမာင္းထုတ္မယ္ဆိုတဲ့ဟာမ်ိဳး လူမ်ိဳးစိတ္ဓာတ္ ေတြျပင္းလာတဲ့အခါမ်ိဳးမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ၀င္ၿပီးေတာ့ေျပာမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ျပည္သူကိုပညာ ေပးတယ္လို႔ေျပာလို႔ရတယ္။ ဒါေပမဲ့အခုအခ်ိန္မွာ သူ႔ဆီကတစ္လံုးမွထြက္မလာဘူး။ ျပည္သူကိုပညာေပး ရမယ့္ အေျခအေနမ်ိဳးေရာက္လာတဲ့ အေနအထားမွာ တစ္ဘက္နဲ႔တစ္ဘက္ ရန္ျဖစ္ေနတဲ့အခါမ်ိဳးမွာ ေဘး မွာေနမယ္ဆုိတဲ့ ၾကားေနေနတဲ့အခါက်ေတာ့ လံုး၀ကိုအ႐ုပ္ဆိုးတယ္။ အဲေတာ့ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ေျပာမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ လက္ရွိကမာၻထဲမွာျပန္ၿပီး၀င္တဲ့အခါက်ေတာ့ လူမ်ိဳးေရးစိတ္ဓာတ္ သိပ္ျပင္းထန္တာမ်ိဳး၊ ေသြးကစကားေျပာတယ္တို႔နဲ႔ သြားမရဘူး။ 

သမိုင္းကိုျပန္ၾကည့္ရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရးရခါစ ဗမာျပည္ ဦးႏုေခတ္ကိုပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္း လြတ္လပ္ေရးရဖို႔လုပ္တဲ့အခ်ိန္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္အခ်ိန္ပဲျဖစ္ျဖစ္ သူနဲ႔လုပ္ေဖာ္ကိုင္ ဖက္ေတြ အကုန္လံုးကို ေသြးစကား ေျပာတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ေခၚတာမဟုတ္ဘူး။ တိုင္းျပည္အက်ိဳးက ဘယ္သူကလုပ္ေပးႏိုင္သလဲ၊ တိုင္းျပည္ေပၚ ဘယ္သူက ေစတနာရွိလဲဆိုတဲ့အေျခခံေပၚမွာ လူမ်ိဳးမေရြး၊ ဘာသာမေရြး လုပ္တာ။ ဒို႔ဗမာအစည္းအ႐ံုးကိုေထာင္တာ သခင္ဘေသာင္းတစ္ေယာက္တည္း မဟုတ္ဘူး။ သူ႔ သူငယ္ခ်င္းမူဆလင္ေတြနဲ႔ ေပါင္းၿပီးေထာင္ၾကတာ။ အဲေတာ့ တုိင္းရင္းသား ေတြပါတယ္။ မူဆလင္ေတြ ပါတယ္။ ဟိႏၵဴလည္းပါတယ္။ ခရစ္ယာန္လည္းပါတယ္။ ဘာသာမရွိတဲ့သူလည္းပါတယ္။ နတ္ကိုးကြယ္တဲ့ သူလည္းပါတယ္။ အဲလိုမ်ိဳး တိုင္းျပည္ကို စၿပီးေထာင္တဲ့အခ်ိန္မွာ အႏွစ္သာရရွိတဲ့၊ တိုင္းျပည္ခ်စ္တဲ့စိတ္ နဲ႔ပဲ လူမ်ိဳးေရးမခြဲျခားတဲ့စိတ္၊ ဘာသာေရးမခြဲျခားတဲ့စိတ္နဲ႔ အရည္အခ်င္းရွိမႈအေပၚမွာ အေျခခံၿပီး လုပ္ေဆာင္တဲ့အျမင္မ်ိဳး၊ အမ်ိဳးသားေရး အျမင္မ်ိဳးရွိခဲ့ၾကတယ္။ 

လြတ္လပ္ေရးရၿပီး အႏွစ္ ၆၀၊ ၇၀ ရွိလာတဲ့အခါမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာ နာဇီဂ်ာမနီလို အျမင္မ်ိဳးေတြ အပင္း၀င္လာတယ္။ အဲဒါကိုျပင္မွျဖစ္မယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ စီးပြားေရးေတြ ဖြံ႕ၿဖိဳးလာတာေတြထက္ပိုၿပီး အေရးႀကီးတယ္။ ဒါနဲ႔ တန္းတူအေရးႀကီးတာက ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံႀကီး လြတ္လပ္ေရးရကတည္းက စစ္မီး ေတာက္ေနတာ အခုခ်ိန္ထိမၿငိမ္္းေသးဘူး။ လူမ်ိဳးေရး ေတြ၊ အဓိက႐ုဏ္းေတြျဖစ္ေနတာလည္း အခုခ်ိန္ထိ မၿငိမ္းေသးဘူး။ ဒီမိုကေရစီဆိုတာကိုလည္း တင္းျပည့္၊ က်ပ္ျပည့္ မသြားႏိုင္ဘူး။ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ စစ္ျဖစ္ၿပီးေတာ့ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးနဲ႔ တစ္မ်ိဳး မုန္းေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ဒီမုိကေရစီဆိုတဲ့ စနစ္ကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ မလိုက္ႏိုင္ဘူး။ စစ္တပ္ကပဲ ၀င္ၿပီးထိန္းရမယ္။ 

ရခိုင္မွာ ဒီမိုကေရစီနည္း စၿပီးက်င့္သံုးၿပီးေတာ့ ရခိုင္ျပည္ကိုတုိးတက္ေအာင္လုပ္ရတဲ့အခ်ိန္မွာ ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္ အပါအ၀င္ တျခားႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ အကုန္လံုးက ရခိုင္ျပည္ကို စစ္တပ္ေတြ အကုန္ပို႔ပါဆိုတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးကို ေရာက္လာတယ္။ အဲေတာ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ဆိုတာက စစ္တပ္ရဲ႕က႑ တျဖည္းျဖည္း မွိန္သြားၿပီးေတာ့ ျပည္သူေတြရဲ႕ အခန္းက႑က ေရွ႕ကို တက္လာရမယ့္အခါမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔က စစ္တပ္ရဲ႕အခန္းက႑ကို ကိုယ္ကုိယ္တုိင္ကေတာင္မွလိုလိုလားလားေတာင္းဆိုေနတဲ့အေနအထား ေရာက္ေနတယ္ဆိုရင္ ဗုဒၶဘာသာအရေျပာမယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံေရးအရဆုတ္ကပ္ထဲကိုေရာက္ေနတယ္။ ေရွ႕ဘယ္လိုဆက္သြားမလဲဆိုတာကို စဥ္းစားၾကဖို႔ လိုလိမ့္မယ္။ 

(ေနာက္) ဘာသာေရးဆိုတာက ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ဘာမွ မဆိုင္ဘူးဗ်။ ႏို္င္ငံေတာ္နဲ႔လည္း ဘာမွမဆိုင္ဘူး။ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕အလုပ္က ျပည္သူစား၀တ္ေနေရးေခ်ာင္ဖို႔၊ စီးပြားေရးေကာင္းဖို႔ စနစ္တစ္ခုကိုေထာင္ေပးရ မယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္က ျပည္သူအသက္အိုးအိမ္ကို ကာကြယ္ေပးရမယ္။ ည ၁၂ နာရီမွာ အလုပ္လုပ္ၿပီးလို႔ ဘတ္စ္ကားစီးၿပီး အိမ္ျပန္လာလို႔ရွိရင္ ျပည္သူေတြလံုလံုၿခံဳၿခံဳနဲ႔ လမ္းေလွ်ာက္ျပန္လာႏုိင္တဲ့ လမ္းမ်ိဳးေတြ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းသာယာေရးကို လုပ္ေပးဖို႔။ 

ေဂါတမကိုးကြယ္၊ ကိုးကြယ္၊ ေဂ်းဆပ္ခ႐ိုက္စ္ကို ကိုးကြယ္ကိုးကြယ္၊ သို႔မဟုတ္ အလႅာကိုးကြယ္၊ ကိုးကြယ္ - ႀကိဳက္တာကိုးကြယ္။ အဲဒါႏုိင္ငံေတာ္နဲ႔ ဘာမွမဆိုင္ဘူး။ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အလုပ္လည္းမဟုတ္ဘူး။ ဘာသာေရး ဆိုတဲ့ဟာက ကၽြန္ေတာ္တို႔တေတြတစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ ယံုၾကည္မႈအေနနဲ႔ ဆက္ထားရမယ္။ 

ဘာလုပ္ရမလဲဆုိေတာ့ လူမ်ိဳးနဲ႔ ဘာသာေရးကို လံုး၀ခြဲထုတ္ပစ္လုိက္ရမယ္။ ဗမာျပည္ေပၚမွာ သံေယာဇဥ္ ရွိၿပီးေတာ့ ဗမာျပည္ရဲ႕အက်ိဳးစီးပြားကို အက်ိဳးေဆာင္ေပးမယ့္လူေတြ၊ ဗမာျပည္ထဲမွာရွိတဲ့လူေတြကို တစ္ႏုိင္ငံတည္းမွာေနတဲ့ ႏိုင္ငံသူ၊ ႏုိင္ငံသားအခ်င္းခ်င္းပဲဆိုၿပီး လူမ်ိဳးမေရြး၊ ဘာသာမေရြး ျမင္ႏိုင္တဲ့ အျမင္ကို စတင္မွရမယ္။ 

တပ္ထဲမွာၾကည့္လုိက္။ ဗုဒၶဘာသာအမည္ခံထားတဲ့ အရာရွိေတြကလြဲလို႔ က်န္တဲ့အရာရွိေတြမရွိေတာ့ဘူး။ စစ္တပ္ဟာ ဗမာနဲ႔ ဗုဒၶဘာသာ၊ ဒါမွမဟုတ္လို႔ရွိရင္ တုိင္းရင္းသားနဲ႔ ဗုဒၶဘာသာကလြဲလို႔ရွိရင္ က်န္တဲ့ ဘာသာ၀င္ေတြကိုအျပတ္ရွင္းထုတ္လုိက္တယ္။ ဒါကစစ္တပ္မွာလုပ္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာမွာ၊ ႏုိင္ငံထူေထာင္တဲ့ေနရာမွာ ငါကိုးကြယ္တဲ့ဘုရားကိုကိုးကြယ္တဲ့ လူေတြပဲ ႏိုင္ငံေတာ္ကိုသစၥာရွိတယ္ဆိုတဲ့ အျမင္နဲ႔သြားရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကဟစ္တလာ ဂ်ာမနီေခတ္ကို ျပန္ေရာက္လိိမ့္မယ္။ အဲေတာ့အဲလိုအျမင္မ်ိဳးကို ျပည္သူေတြၾကားထဲမွာ ျဖန္႔ေနတယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ တုိင္းျပည္ ကို ကေမာက္ကမလုပ္တာပဲလို႔ ကၽြန္ေတာ္ျမင္တယ္။ 

တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ သည္းခံဖို႔တင္မဟုတ္ဘူးဗ်။ အလႅာကိုပဲကိုးကြယ္၊ ကိုးကြယ္၊ ဗုဒၶကိုပဲကိုးကြယ္ ကိုးကြယ္၊ သခင္ေရ႐ႈကိုးကြယ္၊ ကိုးကြယ္ ေလးစားရမယ္။ ေနာက္ၿပီး ေသြးစကားေပါ့။ လူမ်ိဳးေရးဆိုရာမွာ ေသြးဆိုတဲ့ စကားကိုဆြဲထုတ္ျပစ္မွရမယ္။ နာဇီဂ်ာမနီရဲ႕ အယူအဆကို သကၠရာဇ္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာ လက္ခံ မယ္ဆိုလို႔ရွိရင္အလြန္ဆံုး႐ံႈးတယ္။ ေခတ္နဲ႔လည္းမေလ်ာ္ညီဘူး။ တိုင္းျပည္လည္းကေမာက္ကမျဖစ္ၿပီး ယူဂို စလားဗီးယားႏိုင္ငံလုိကြဲမယ့္ အိုက္ဒီယုိေလာ္ဂ်ီ အျမင္ျဖစ္တယ္။ 

ဒါေၾကာင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔လို ျပည္သူအမ်ားက ေလးစားတဲ့သူေတြထဲက ဗမာျပည္သူေတြကို လူမ်ိဳးေရးအျမင္၊ လူမ်ိဳးေရးႏို႔သက္ခံၿပီးေတာ့ စို႔ေနတဲ့ဟာကို ခြဲထုတ္ပစ္မွရမယ္။ 

MAWKUN: ေနာက္ဘာမ်ား ျဖည့္စြက္ေျပာခ်င္တာရွိလဲ။ 

Dr. Zarni: Social media ေတြ၊ Facebook လိုဟာမ်ိဳးေတြမွာေပါ့ လူေတြက တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ေစာ္ကား ေမာ္ကားလုပ္တာေတြ၊ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးနဲ႔တစ္မ်ိဳး သိကၡာခ်တာေတြဟာ ကမၻာမွာ ယဥ္ေက်းမႈႀကီးတဲ့၊ တိုးတက္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာဆိုရင္ အလုပ္ျပဳတ္တယ္၊ ေထာင္က်တယ္။ 

ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံကို တစ္ကမာၻလံုးကၾကည့္ေနတာက မူဆလင္ေတြကို သတ္ျဖတ္ေနတယ္၊ ႐ုိဟင္ဂ်ာေတြ ကိုသတ္ျဖတ္ေနတယ္၊ အႏိုင္က်င့္ေနတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ကိုယ့္ႏိုင္ငံသားေတြကို ဒီလိုမ်ိဳးအၾကည့္ခံရတယ္ ဆိုတာစိတ္လည္းမေကာင္းဘူး။ ကိုယ္လည္း၀င္ေျပာမိတယ္။ တစ္ကမာၻလံုးကယဥ္ေက်းမႈရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေတြက ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံကိုလက္ရွိၾကည့္ေနတာက ေအာ့ေၾကာလန္တဲ့မ်က္လံုးနဲ႔ ၾကည့္ေနတာ။ 

ေကာင္းတဲ့ျပည္သူေတြကအမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ဆိုးတဲ့လူေတြကေရွ႕တန္းကိုထြက္ၿပီးေတာ့ ဖက္ဆစ္ အယူ၀ါဒေတြေပၚေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ေကာင္းတဲ့ျပည္သူေတြက လူမ်ိဳးမေရြး၊ ဘာသာမေရြး ေၾကာက္ၿပီး ၿငိမ္ေန ၾကတယ္။ အဲဒီအေနအထားကို ေျပာင္းမွကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံက ေရွ႕ကိုတက္မယ္။ မဟုတ္လို႔ရွိရင္ေတာ့ စီးပြားေရးျမွဳပ္ႏွံမႈ ဘီလီယ်ံေထာင္နဲ႔ခ်ီ လာလာ၊ သမၼတအိုဘားမားပဲလာလာ အႀကံလာေပးမယ္ဆိုရင္ ေတာင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံက ေကာင္းဖို႔အလား အလာမရွိႏိုင္ဘူး။ 

ဗမာျပည္လို တိုင္းရင္းသားေပါင္းစံု၊ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈေပါင္းစံုရွိေနတဲ့ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမွာ အမ်ိဳးသားေရး အျမင္သစ္တစ္ခုလိုကိုလိုအပ္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ဗမာဆိုတာဘယ္လိုလူေတြကိုေခၚတာလဲ၊ မ်ိဳးခ်စ္တဲ့သူဆိုတာ ဘယ္လိုလူေတြလဲဆိုတဲ့ဟာလည္း လိုအပ္တယ္။ ဗမာဆိုတဲ့အဓိပါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္အသစ္ဟာ “ေသြး”တို႔၊ ဘာသာေရးကိုအေျချပဳတဲ့ “ဗမာ-ဗုဒၶဘာသာ”၊ “တိုင္းရင္းသား”ဆိုတဲ့ အယူအဆေဟာင္းကေနလမ္းခြဲ ထြက္ရမယ္။ ဗမာျပည္သစ္မွာ ဗမာနဲ႔ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြဟာဗမာျပည္တြင္းရွိတဲ့ တျခားသူေတြထက္ ပိုၿပီးသာတူညီမွ်ရွိတဲ့လူေတြအျဖစ္မခံစားေစရဘူး။ ဗမာသစ္ဆိုတာဟာကိုးကြယ္ယံုၾကည္ရာ၊ ႏိုင္ငံေရး အျမင္၊ ပရက္ဖဲရွင္နယ္ေနာက္ခံအေၾကာင္းတရားေတြကို ေဘးဖယ္ၿပီးေတာ့ ယဥ္ေက်းမႈစံု၀ါဒနဲ႔ အမ်ား ျပည္သူလူထုနဲ႔ဆိုင္တဲ့မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ေတြရွိရမယ္။ စစ္သားနဲ႔ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြသာ စစ္မွန္တဲ့မ်ိဳးခ်စ္ ပုဂၢိဳလ္ေတြ ျဖစ္တယ္၊ ႏိုင္ငံသားေတြကေတာ့ သူတို႔ ေလာက္မ်ိဳးခ်စ္စိတ္မရွိဘူးဆိုတဲ့ စစ္တပ္ရဲ႕ အေတြးအေခၚကို ဗမာ သစ္က ထာ၀ရဖယ္ခြာႏိုင္ရမယ္။ 

Myanmar's Reforms: the 3rd and last leg of the interview with Maung Zarni, 2 Dec 2012



"Burma is going to be neither democracy nor classic dictatorship.  It is going be stuck in twilight zone."

"This is not going to be a smooth sailing."

"You've got genocide, an active war against ethnic minorities.
More than 35% of the Burmese children - about 5-10 millions - leave school before they complete primary education."


"Politics is by nature about interest.  But there is also space for compassion and value.  But neither the regime nor the opposition is showing either"



Maung Zarni, The Nation TV, 20 (?) Nov 2012


Myanmar's Reforms: The 2nd leg of the interview with Maung Zarni, The Nation TV, 2 Dec 2012



"The Burmese generals have been destroying the country for the past 50 years."

"Aung San Suu Kyi and the generals have no concrete deals."

"She is now, wittingly or unwittingly, extremely useful to the generals."

"Constitutional Amendment, not even theoretically possible."

"Thein Sein is not the man who is  making decisions.  Thein Sein is at best their best salesman, a marketing agent.    What Thein Sein contributes is Hollywood A Class quality performance lying to the world with a straight face."

"Americans are desperate to get back in (the game of balance of power) within the ASEAN region.

Maung Zarni, The Nation TV, 2 Dec 2012

Myanmar's Reforms: the Devastating Consequences for the Rohingya and the Kachin - Maung Zarni, The Nation TV/SkyNet, 2 Dec 2012



In this first leg of the interview with Thailand's NBC anchor and editor Ms Veenara Laohapakakul, I discuss the devastating consequences of President Thein Sein and his reforms (designed for regime security - rather than for the betterment of the common men and women of Burma).

The English language interview begins at 1:40 into the program.

The entire interview was broadcast in Thailand on 2 Dec 2012.

Gotama the Enlightened would give these scums two big Fingers

Gotama the Enlightened would give two super-size, super-human fingers to all of these scums from India, China, Myanmar, that is, monk-firebombers and their regime enablers in Beijing and Delhi. 

The Burma story is getting increasingly pathetic and pathological.

Buddhist monks led the skin-head rallies against the Rohingya on the prompt of the regime intelligence networks.

The ruling Defender of the Faith, on its part, firebombed the monks after the latter served its purpose of mobiilzing myopic and neo-Fascist "Buddhist" racism against the Islamic pressure from OIC, etc.

During the 'good ol' days' of U Nu's parliamentary democracy (1948-58), the spirit-worshipping U Nu who thought that his meditation sent good vibes to the end of the Vietnam war, the "Buddhist" prime minister Nu received loads of CIA 'grant' as a tacit support for keeping Burmese communists at bay.

On their part, they used that CIA grant to build the "World Peace Dome" (or Gaba-Aye) - which was located not far from the Defense Industry No 1 in Rangoon.  The place was the venue for  the Sixth Buddhist Synod held as part of the anti-Communist strategy. 

In those days, Burmese Communists were portrayed by the Nu-Kyaw Nyein government as Number One Threat to the Buddhist Nation of Burma.  Towards that end, the Ministry of Defense Psych-war Division was doing all kinds dirty little tricks like beheading Buddha images and then posting the images of headless Buddhas on the front pages of local Burmese language newspapers and other publications. Of course, the Communists did it, who else??!

(Kinda like each time a Buddhist woman was raped, it was always the Kalars, the Muslims as if the Burmese generals and their troops had never laid their hands on countless number of ethnic and religious minority women and girls!  They granted themselves not just the License to Kill, but to Rape as well.)

Now that the Burmese communists were all dead except as bloggers, Muslim Rohingya have been framed as a new threat to the "Buddhist" nation!

This is all deja vu, all over again.

All this abuse of my most favorite secular Humanism makes me cringe. 

Here is a lovely development in further soiling Buddhism - India-China ‘battle for Buddha’ reaches Myanmar 
, which is experiencing a Nazi turn which prompted the world's renown Buddhists to publish not so-gentle-a-reminder to Burma's genocidal "Buddhists" about compassion and mindfulness.  

They might as well. 

Professor Ekmeleddin Ihsanoglu, the chief of the Organization of the Islamic Cooperation (OIC) was no so gentle in his characterization of Aung San Suu Kyi, the Buddhist-(Leader)-in-Chief when he  said "She's only interested in the human rights of the Buddhists because they are human beings and the Muslims are not".

The Hidden Genocide, Al Jazeera English, 9 Dec 2012

This is the story of a people fleeing the land where they were born - the Muslim Rohingya of Myanmar.

Al Jazeera Investigates 

Last Modified: 09 Dec 2012 09:33



"When you see measures preventing births, trying to deny the identity of the people, hoping to see that they really are eventually, that they no longer exist; denying their history, denying the legitimacy of their right to live where they live, these are all warning signs that mean it's not frivolous to envisage the use of the term genocide."

Professor William Schabas, the former president of the International Association of Genocide Scholars and National University of Ireland at Galway

For an excellent background research and report see Crimes Against Humanity in Western Burma (2010), Irish Human Rights Centre, National University of Ireland at Galway.

Brunei Sees Potential In Joint Oil Exploration With Myanmar


His Majesty lauds growing bilateral ties at State Banquet


Bandar Seri Begawan - His Majesty the Sultan and Yang Di-Pertuan of Brunei Darussalam expressed satisfaction over the immense growth of cooperation that Brunei Darussalam and the Republic of the Union of Myanmar have accomplished in many areas over the years and said there is plenty of room for potential growth in areas of commerce, trade and investment between both countries.

In a titah made last night during a State Banquet hosted in honour of visiting Myanmar President, U Thein Sein, His Majesty said he also sees potential for greater growth in joint ventures, especially in the area of oil exploration.

Read the full text here

Source: Brunei Direct

Brunei well placed to help Rohingyas, Brunei Times


BRUNEI is in a unique position to address the plight of the Muslim Rohingya people in Myanmar who are facing persecution and ethnic cleansing, the chief of the Organisation of Islamic Cooperation (OIC) said yesterday.

"Brunei being both a member of OIC and ASEAN is in a unique position to help address the violation of human rights and the plight of the Rohingya people, particularly (since) they are suffering from ethnic cleansing," said Ekmeleddin Ihsanoglu at a press conference following a public lecture he gave atUniversiti Brunei Darussalam (UBD).

Read the full text of the article here .


Photos emerge of anti-Muslim witch hunt in Burma, Francis Wade



A few weeks ago I warned that a witch-hunt may begin in western Burma after a group of influential monks in the town of Sittwe instructed Arakanese to seek out and harass local Muslims. Following a meeting in October at a local monastery, the monks had circulated a document calling on Arakanese to “expose sympathisers of Bengali Kalars [Kalar is a derogatory term for people of South Asian descent] as national traitors along with photos and spread the information to every township”.

It came in the wake of months of fighting between Muslim and Buddhist communities in Arakan state that has resulted in discoveries of mass graves and apartheid-like segregationist measures.

Now two photos have emerged that apparently show this witch-hunt to be well under way. Two Arakanese men are pictured being paraded around with placards around their neck. One man, allegedly from the town of Myebon near Sittwe, wears one sign that reads “’I am a traitor and slave of Kalar”.

Read the fully article here .

Source:  Asian Correspondent

Watch The Hidden Genocide this weekend and make up your own mind, Al Jazeera responds to Myanmar govt criticism


Responding to the preemptive Myanmar foreign affairs ministry press release criticising Al Jazeera’s film about the violence in the country this year, the network encouraged viewers to watch the film this weekend and make up their own mind.

The filmmaker Phil Rees will take questions online after the programme - the exact time will be confirmed on the Al Jazeera website.

Phil Rees said that the strong evidence in the documentary was gathered despite the challenges in getting access to refugee camps and areas cut off from the outside world:

“We made this film because the events that took place needed a forensic unpicking. We made sure that we took first hand testimony from people affected rather than relying on hearsay. I hope viewers find it informative.”

The exchange between Al Jazeera and the Myanmar government comes as UN humanitarian coordinator Valerie Amos is in the country describing the situation in the refugee camps as “dire”.

A press release and trailer for the film can be found here

For interview requests, please email

Myanmar's "Sincere World-Deceivers" preempt The Hidden Genocide, Forthcoming AJE documentary 8-13 Dec

Press Release

1. It is learnt that Qatar based Al Jazeera Television will be airing a documentary relating to so-called “Rohingyas” from December 8 to 12 in Arabic and from December 9 to 13 in English languages. It is also mentioned that the documentary will include accusation of genocide against the so-called “Rohingyas”.

2. The Government of Myanmar has been handling this matter with full transparency when the violence between Bangalis and the ethnic Rakhine people broke out in May and June, and also in October 2012.

3. The Government has given permission to organization such as UN Agencies, INGOs, Diplomatic Corps and Muslim Aid to visit the affected areas to observe the situation by themselves. Moreover, foreign minister and high level delegations from Turkey, Indonesia, Malaysia and other countries as well as from the Organization of the Islamic Cooperation (OIC) are also allowed to visit Rakhine State.

4. Providing shelter, relocation and rehabilitation of the homeless victims of the conflict, supplying food, medicine and other humanitarian assistance have also been carried out in a non-discriminatory manner for both affected communities.

5. The Government has taken actions to ceasing violence and maintaining rule of law in accordance with the law. An independent Investigation Commission has also been formed to carry out detail investigation of the incidents.

6. The Ministry reaffirmed that the government security forces and local authorities have never involved in the communal violence or racial and religious discrimination in Rakhine State as accused by some media and organizations. The Head of State and other responsible officials have also declared this to the world at the UN General Assembly, ASEAN Summit and the Non-Aligned Summit.

7. Therefore, the Government of the Republic of the Union of Myanmar strongly opposes and rejects the attempt made by Al Jazeera to broadcast the documentary by exaggerating and fabricating the incidents in Rakhine State.

Ministry of Foreign Affairs

Nay Pyi Taw

Dated: 6th December, 2012

Expert warns of Rohingya genocide, Al Jazeera English and Arabic, 8 Dec - 13 Dec













According to Prof. Schabas, one of the foremost experts on international criminal law, “We’re moving into a zone where the word can be used (in the case of the Rohingya). When you see measures preventing births, trying to deny the identity of the people, hoping to see that they really are eventually, that they no longer exist, denying their history, denying the legitimacy of the right to live where they live, these are all warning signs that mean that it’s not frivolous to envisage the use of the term genocide.”

The findings are the result of a four-month investigation into events in western Myanmar this June 2012. It is produced by British filmmaker Phil Rees and will be broadcast at the following times:

Al Jazeera English (GMT)
Sun 9th Dec 0600
Mon 10th Dec 2000
Tue 11th Dec 1200
Wed 12th Dec 0100
Thu 13th Dec 0600

Al Jazeera Arabic (AST)
Sat 8th Dec 2205
Sun 9th Dec 0305 & 1405
Mon 10th Dec 0505
Tue 11th Dec 1805
Wed 12th Dec 1305

Read the full text of the Al Jazeera Press Release here.

Witnesses tell of organized killings of Myanmar Muslims, Reuters

PAIK THAY, Myanmar | Mon Nov 12, 2012 9:56am IST

Excerpted:

State media have largely absolved authorities of any role in the October unrest, depicting it mostly as spontaneous eruptions of violence that often ended with Muslims burning their own homes.

But a Reuters investigation paints a more troubling picture: The wave of attacks was organized, central-government military sources told Reuters. They were led by Rakhine nationalists tied to a powerful political party in the state, incited by Buddhist monks, and, some witnesses said, abetted at times by local security forces.

Read the full Special Report here.

The Conveniently Forgotten Human Rights of the Rohingya, Natalie Brinham Forced Migration Review, Oxford University


As stateless Rohingya in Burma face containment in IDP camps and within their homes and communities in what is effectively segregation, their human rights are on the whole being ignored by countries keen either to support reform in Burma or to return refugees who have fled to their shores.

Read the fully text here.

Emerging Wold Order and the Arab Spring, Noam Chomsky




Published on Oct 23, 2012 by AUC

Noam Chomsky, philosopher, political analyst and professor emeritus of linguistics at the Massachusetts Institute of Technology, delivered a lecture at the American University in Cairo (AUC) titled "Emerging World Order and the Arab Spring." The lecture was held on Tuesday, October 23 at Ewart Memorial Hall, AUC Tahrir Square.

Chomsky is widely regarded as the founder of modern linguistics and is the author of more than 100 books on topics ranging from linguistics to political science and journalism. In 2005, he was voted as the leading public intellectual by the British Prospect magazine, and the Chicago Tribune described him as the most quoted author alive today.

Category:

Social Movements and Social Change, LSE Director and Professor Craig Calhoun











Speaker: Professor Craig Calhoun 



Chair: Dr Robin Archer

Recorded on 27 November 2012 in Old Theatre, Old Building.

Drawing on his decades of research on social protest, Professor Calhoun will explore the roots of radicalism and the relationship between social movements and social change. 

Professor Calhoun is a world-renowned social scientist whose work connects sociology to culture, communication, politics, philosophy and economics. 

Listen here.


Burma's Buddhists need to confront their unmistakable racism and start walking the walk of Metta




In this photo taken Thursday, Nov 29, 2012, opposition leader Aung San Suu Kyi , in green, listens to a injured Buddhist monks who suffered burn injuries when security forces cracked down protesters in a hospital in Monywa, northwestern Myanmar. Opposition leader Suu Kyi is urging a negotiated resolution to protests over a military-backed copper mine in northwestern Myanmar after the government's biggest crackdown on demonstrators since reformist President Thein Sein took office last year. (AP Photo) 


Upon reading the news of the outraged Burmese Buddhist public over President Thein Sein's order to firebomb anti-mine protesters at 02:55 hr on 29 November,

 I can't help thinking this:

we would have been able to prevent the ethnic cleansing of the Rohingya.-- if only we as a predominantly Buddhist public had shown the kind of popular outrage that the Burmese Buddhists are showing towards Thein Sein's racist and Neanderthal regime in Naypidaw when the news of the brutal slaughter of 10 Muslim pilgrims in Rakhine State on 4 June broke.

Don't get me wrong.


I am as deeply outraged as any Burmese Buddhist by the circulating images of fire-bombed monks and novices and the eyewitness testimonies of how brutal the regime's security troops were towards the monks who were sleeping in the protest camp outside China's WenBao Company in the upcountry dry zone outside Monywa.   Apparently, Thein Sein regime's brutality was to drive fear down the spine of anyone who would dare to protest against the economic assets and joint ventures between China and the Burmese military conglomerate, namely  Myanmar Economic Holdings Inc.

Yes, we ought to be outraged against the regime's firebombing of our monks.  But at the same time, let's keep things in perspective.  

How many monks suffered firebombs ?

About 40.

How many died. None. 

How many Rohingyas were burned alive to death?

We will never know.  Hundreds of Rohingya were reportedly slaughtered.  Many were burned alive, and over 110,000 Rohingya made refugees.


The Burmese public - and its populist Dear Leader, Daw Aung San Suu Kyi, need to come to terms with the ugly reality of their detectable state of mind, most specifically, the country's popular racist hypocrisy.




Buddhism is about humanity, compassion, kindness and being good. 

If we can only feel a sense of injustice, compassion, and outrage for those who have the same skin, faith, faces, language and culture we have not learned to be Buddhist.

Do not soil the atheistic Buddhist philosophy by wearing your compassionless, racist "Buddhism" on your sleeves. 

The new found roles of Aung San Suu Kyi in the post-Obama visit

Out of its desire to save their most distinguished visitor - President Obama - from presidential embarrassment Naypyidaw waited 10 days before firebombing Buddhist monks at Lat Pa Daung, near Monywa.

Then President Thein Sein and his team defended the 29 November firebombing of unarmed and peaceful monks as protest dispersing act fully 'in line with the rule of law'.

Now the rule of law has become a magic wand.  The concept has been emptied out of any substance.

Officially, the wand is in the hands of Daw Aung San Suu Kyi, Chair of the Parliamentary Committee on the Rule of Law, another substance-less entity in the country where decisions are made - and will continue to be made -  by a clique of men, in uniform or in skirt, with experience in 'national security matters'.  

That effectively rules out the idea of Aung San Suu Kyi or any presidential advisers with western PhDs - not from Yangon or Mandalay universities - and, more importantly, their political ambitions, hidden and not-so-hidden.    For some of these presidential parasites, ceremonial roles may be good enough to keep on whoring themselves, ultimately, in the service of murderous tyrants in Naypyidaw.  But, that's a story for another day.

As with the Nobel Lady in Naypyidaw, she is vested with no power other than the power to feed the Burmese public the monkey meat -

"I will try my best to solve the conflict (over the Chinese-Burmese military mining project) peacefully".  "Thank you, Mummy!" the crowd thundered approvingly.

Incredible words uttered 36 hours after the monks' skins peeled off during Naypyidaw's pre-dawn military-style operation against the camps.

Indeed she has now taken on multiple challenges, playing new roles, some obvious and others not so obvious.

1) assure foreign investors that Myanmar will honor contractual agreements signed by the direct military dictatorship of Senior General Than Shwe, however ecologically devastating and economically destructive to hundreds of rural communities across the country - dam, mining, logging, new plantation projects, "special economic and industrial zones";

2) placate the wretched of Myanmar which suits the ruling military, China, and cronies;

3) continue to serve as a smokescreen for foreign governmental interests who talk the talk of "human rights", but pursue the 'balance-of-power' policy in Burma (remember the Cold War and US foreign policy?);

4). helps cover up, unwittingly and out of her own self-interest of riding into Presidential Office in 2015 with the military's blessings, the real nature of the generals' reforms - that is, the military's pursuit of its core interests by another name; and

5) misuses her moral authority in the apparently racist and hypocritical ways not as human rights defender but rather as the newly fashioned "dispute mediator" between the military and foreign commercial interests on one hand, and the increasingly disenfrenchised and angry Burmese communities on the other.

She showed up in the upcountry district of Monywa the day after the firebombing of anti-Chinese mine protesters.   

But even the generally sympathetic mainstream corporate and (foreign) governmental media such as the Voice of American and AP asked damning questions as to why she was travelling to the Burmese heartland where 3 dozen monks were injured, but not to Western and Eastern Burma provinces of Arakan and Kachin state where roughly 200,000 Rohingya and Kachin refugees have suffered devastation of their communities, thanks to the policies of her business partners in Naypyidaw, namely President Thein Sein and his military comrades.

The sad reality is Burmese public remains extremely feudal and vulnerable to the racist and feudal mobilization by the ruling and un-ruling elites, be they Thein Sein's men and their anti-Muslim ethno-religious mobilization or the NLD's Dear Leader and her playing the "I-am-an-honest-politician-and-I-won't-sell-you-down-the-river card" card with the desperate masses, who view her like a demi-god, as opposed to a politician with her own personal interests, calculations and agenda.  

We call this scenario "the mad monk in a wobbly boat" - Hpone Gyi Yoo Hnae Hlae Loo, meaning it gets madder and madder!